Kurumlar Vergisi Nedir? Kimler Öder?
Kurumlar vergisi, kurumların bir hesap döneminde elde ettiği safi kurum kazancı üzerinden hesaplanır. Sorunuzu kaynaklarıyla birlikte inceleyin.
Bu sayfada neler var?
Kurumlar vergisi nedir?
Kurumlar vergisi, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nda sayılan kurumların bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden alınan dolaysız bir vergidir. Kurum kazancı, kurumun dönem içindeki faaliyet sonucudur; hesap dönemi kural olarak takvim yılıdır, ancak özel hesap dönemi de belirlenebilir.
Not: Gelir vergisi gerçek kişilere, kurumlar vergisi ise kurumlara ilişkindir. Kurum kazancının gelir unsurları bakımından tespitinde Gelir Vergisi Kanunu hükümlerinden de yararlanılır.
Kurumlar vergisi mükellefleri kimlerdir?
Sermaye şirketleri
Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler ile benzeri kuruluşlar.
Kooperatifler
Kanuna göre kurulan kooperatifler kurumlar vergisi mükellefidir.
İktisadi kamu kuruluşları
Kamuya ait iktisadi nitelikteki işletmeler.
Dernek/vakıf iktisadi işletmeleri
Dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler, işletme yönüyle mükelleftir.
İş ortaklıkları
Kurumların belirli işleri birlikte yapmak üzere kurdukları ve mükellefiyet tesis ettirdikleri ortaklıklar.
Tam ve dar mükellefiyet nasıl ayrılır?
Kanuni merkezi veya iş merkezi Türkiye'de bulunan kurumlar tam mükellef sayılır ve kural olarak Türkiye içi ile dışında elde ettikleri kazançların tamamı üzerinden vergilendirilir.
Her ikisi de Türkiye'de bulunmayan kurumlar dar mükelleftir ve yalnızca Türkiye'de elde ettikleri kazançlar üzerinden vergilendirilir.
İşyeri veya daimi temsilci bulunup bulunmadığı ve uluslararası anlaşmalar, dar mükellefiyette vergileme hakkı bakımından olay bazında değerlendirilir.
Kurum kazancı ve vergi matrahı nasıl oluşur?
- 1Ticari bilanço karı veya zararı belirlenir.
- 2Kanunen kabul edilmeyen giderler matraha eklenir.
- 3İstisna ve indirimler, şartları varsa düşülür.
- 4Vergiye tabi matrah bulunur ve varsa mahsuplar dikkate alınır.
Kanunen kabul edilmeyen giderler (KKEG)
KKEG, ticari kazancın tespitinde gidere yazılmış olsa bile vergi matrahının hesabında kabul edilmeyen ve matraha geri eklenen giderlerdir. Bir giderin KKEG olup olmadığı mevzuat ve olay bazında değerlendirilir; tek tip bir liste her durumu kapsamaz.
İstisna ve indirimler
İstisna, belirli kazançların vergi dışı bırakılmasıdır; indirim ise matrahtan düşülebilen belirli tutarlardır. İkisinin matraha etkisi ve şartları aynı değildir. Uygulanabilecek istisna ve indirimler sektöre ve döneme göre değişebilir.
Geçmiş yıl zararları ve mahsuplar
Geçmiş yıl zararları, kanunda öngörülen şartlar ve süreler dahilinde sonraki dönem kazançlarından mahsup edilebilir. Süre ve şartlar mevzuata bağlıdır ve güncel düzenlemeye göre değerlendirilmelidir.
Kurumlar vergisi oranı neden her kurumda aynı sonucu doğurmaz?
Genel bir kurumlar vergisi oranı bulunsa da; sektör, faaliyet türü, indirimli kurumlar vergisi uygulamaları veya asgari kurumlar vergisi gibi düzenlemeler nihai vergi yükünü etkileyebilir. Aynı ciroya sahip iki kurumun matrahı ve dolayısıyla ödeyeceği vergi, düzeltme ve istisnalara göre farklı olabilir.
Ticari kardan vergi matrahına geçerken hangi düzeltmelerin uygulanacağını mı araştırıyorsunuz? Sorunuzu veya belgenizi VergiAsistan'da kaynaklarıyla değerlendirin.
Kurumlar Vergisi Analizini BaşlatBeyan ve ödeme süreci nasıl işler?
Kurum kazancı hesap dönemi itibarıyla belirlenir; beyanname verilir, vergi tahakkuk eder, varsa mahsuplar dikkate alınır ve ödeme yapılır. Beyan ve ödeme tarihleri mevzuatla belirlenir ve zaman içinde değişebilir.
Dönem içinde geçici vergi ödenir; ödenen geçici vergi, yıllık kurumlar vergisinden mahsup edilir. Böylece vergi, yıl içine yayılmış olur.
Mizan ve beyanname analizinde dikkat edilen alanlar
VergiAsistan'ın Belge Analizi yaklaşımıyla incelenebilen başlıca alanlar:
Ticari karın görülmesi
Mizandan dönem sonucunun ve ticari kar/zararın ortaya çıkarılması.
KKEG adaylarının sınıflandırılması
Matraha eklenmesi gerekebilecek gider kalemlerinin hesap koduyla değerlendirilmesi.
İstisna ve indirim alanları
Yararlanılabilecek istisna ve indirimlerin şartlar çerçevesinde değerlendirilmesi.
Kurumlar vergisi hesabının kontrolü
Matrahtan vergiye uzanan aritmetiğin gözden geçirilmesi.
Mevzuat dayanaklarının gösterilmesi
Değerlendirmede kullanılan kanun, tebliğ ve özelgelerin kaynağıyla sunulması.
İlgili konular
Sık Sorulan Sorular
Kurumlar vergisini hangi şirketler öder?+
Sermaye şirketleri (anonim, limited vb.), kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler ile iş ortaklıkları kurumlar vergisi mükellefidir.
Gelir vergisi ile kurumlar vergisi arasındaki fark nedir?+
Gelir vergisi gerçek kişilerin gelirine, kurumlar vergisi ise kanunda sayılan kurumların kazancına uygulanır. İkisi farklı kanunlara (193 ve 5520 sayılı) dayanır.
Ticari kar ile vergi matrahı aynı mıdır?+
Hayır. Ticari bilanço karı başlangıç noktasıdır; üzerine kanunen kabul edilmeyen giderler eklenir, istisna ve indirimler düşülür. Bu düzeltmelerden sonra vergiye tabi matrah oluşur.
KKEG ne anlama gelir?+
Kanunen kabul edilmeyen giderler, ticari kazancın tespitinde gider yazılsa bile vergi matrahının hesabında indirim olarak kabul edilmeyen ve matraha geri eklenen giderlerdir.
Tam ve dar mükellef kurum arasındaki fark nedir?+
Kanuni veya iş merkezi Türkiye'de bulunan kurumlar tam mükellef sayılır ve kural olarak yurt içi/yurt dışı tüm kazançları üzerinden vergilendirilir. Dar mükellef kurumlar yalnızca Türkiye'de elde ettikleri kazançlar üzerinden vergilendirilir.
Her kurum aynı kurumlar vergisi oranına mı tabidir?+
Genel bir oran bulunsa da; sektör, faaliyet türü, indirimli uygulamalar veya asgari kurumlar vergisi gibi düzenlemeler nihai sonucu etkileyebilir. Bu nedenle her kurumda sonuç aynı olmayabilir.
Ticari kardan matraha uzanan süreci kaynaklarıyla inceleyin
Kurumlar vergisi hesabı yalnızca tek bir oran uygulamasından ibaret değildir. Giderler, istisnalar, indirimler ve özel hükümler sonucu değiştirebilir.
VergiAsistan'ı Ücretsiz DeneyinResmi Kaynaklar
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel vergi danışmanlığının yerini tutmaz. İşlem öncesinde güncel mevzuatı ve durumunuza uygun uzman görüşünü değerlendirin.