T Ü RK M Ü HEND İ S VE M İ MAR ODALARI B İ RL İĞİ ELEKTR İ K M Ü HEND İ SLER İ ODASI YAPI ELEKTRON İ K S İ STEMLER İ VE TES İ SATLARINA A İ T M Ü HEND İ SL İ K H İ ZMETLER İ Y Ö NETMEL İĞİ
Ama ç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Y ö netmeli ğ in amac ı ; yap ı larda ve yap ı ç evresinde tesis edilecek elektronik sistemlerin ke ş if, proje, uygulama, i ş letme, kontrol, yap ı elektronik sistemler ve tesisat ı i ş letme sorumlulu ğ u ve bak ı m ı na ili ş kin elektrik-elektronik m ü hendisli ğ i hizmetlerinin tan ı mlanmas ı ve bu hizmetleri y ü r ü tecek yetkili m ü hendislerin g ö rev, yetki ve sorumluluklar ı ile bu hizmetlerin denetlenmesine ili ş kin usul ve esaslar ı d ü zenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Y ö netmelik, 27/1/1954 tarihli ve 6235 say ı l ı T ü rk M ü hendis ve Mimar Odalar ı Birli ğ i Kanunu h ü k ü mlerine dayan ı larak haz ı rlanm ış t ı r.
Tan ı mlar ve k ı saltmalar
MADDE 3 – (1) Bu Y ö netmelikte ge ç en;
a) Elektronik haberle ş me sistemleri: Y ü r ü rl ü kteki mevzuat h ü k ü mlerine g ö re tesis edilen her t ü r ve kapasitedeki g ö rsel, i ş itsel ve verisel elektronik haberle ş me sistemi ile anten ve tesisatlar ı ,
b) Elektronik sistemler i ş letme ve bak ı m sorumlusu: Yap ı ve yap ı d ış sahas ı na tesis edilen elektronik sistemin tasarland ığı bi ç imde kullan ı m ö mr ü boyunca kendisinin ve bile ş enlerinin, fonksiyonlar ı n ı ve g ü venlik gereklerinin devaml ı l ığı n ı sa ğ lamaya y ö nelik i ş letilmesi ve bak ı m ı n ı n sa ğ lanmas ı , i ş letmeye y ö nelik kay ı plar ı n en aza indirgenmesi konusunda sorumluluk ü stlenen yetkili m ü hendisleri,
c) Elektronik tesisat uygulama m ü hendisi: Haz ı rlanan YEST projesinin yerinde uygulanmas ı ndan sorumlu ve g ö revli yetkili m ü hendisi,
ç ) G ü venlik elektroni ğ i sistemleri: Y ü r ü rl ü kteki mevzuat h ü k ü mlerine g ö re tesis edilen soygun alg ı lama ve uyarma sistemleri, yap ı i ç inde ve yap ı ç evresinde yap ı risk grubuna g ö re tesis edilmesi gereken t ü m g ü venlik alg ı lay ı c ı lar ı , kapal ı devre kamera, ge ç i ş kontrol, elektronik kilitler gibi elektronik g ü venlik unsurlar ı n ı n yer ald ığı can, mal, bilgi, belge g ü venli ğ i ama ç l ı sistemleri,
d) İş veren: M ü hendislik hizmetlerini yapt ı racak yap ı sahibi, tesis sahibi veya i ş in y ü klenicisi ger ç ek ve t ü zel ki ş ileri,
e) Oda: T ü rk M ü hendis ve Mimar Odalar ı Birli ğ i Elektrik M ü hendisleri Odas ı n ı ,
f) Proje m ü ellifi: YEST projesini haz ı rlayan ve projeden sorumlu olan proje haz ı rlamaya yetkili m ü hendisi,
g) Yang ı n alg ı lama ve uyarma elektronik sistemleri: Y ü r ü rl ü kteki mevzuat h ü k ü mlerine g ö re tesis edilen yang ı n alg ı lama ve uyarma sistemleri, yap ı i ç inde ve yap ı ç evresinde yap ı risk grubuna g ö re tesis edilmesi gereken t ü m yang ı n alg ı lay ı c ı lar ı , sens ö rleri, elektronik g ü venlik unsurlar ı n ı n yer ald ığı can ve mal g ü venli ğ i ama ç l ı G ü venlik Elektroni ğ i sistemlerini,
ğ ) Yap ı : Karada s ü rekli veya kesintili, resmi ve ö zel, yer alt ı ve yer ü st ü in ş aat ı ile bunlar ı n ilave de ğ i ş iklik ve tadilatlar ı n ı i ç ine alan sabit tesisleri,
h) Yap ı larda konfora y ö nelik elektronik sistemler: Y ü r ü rl ü kteki mevzuat h ü k ü mlerine g ö re tesis edilen insan ya ş am ı n ı kolayla ş t ı rmak amac ı yla yap ı lardaki; yaz ı l ı m, ses, ışı k, ayd ı nlatma, ı s ı , nem, hava kontrol ü elektronik sistemleri,
ı ) Yap ı risk s ı n ı flar ı : Oda taraf ı ndan a ş a ğı da belirlenen yap ı risk s ı n ı flar ı n ı ,
1) Y ü ksek riskli yap ı lar: En az bir "i ş letme ve bak ı m sorumlusu" m ü hendis ç al ış t ı rmas ı gereken, yang ı n alg ı lama-uyarma, g ü venlik, haberle ş me ve konfora y ö nelik elektronik sistem tesisatlar ı na sahip, insanlar ı n toplu olarak ya ş ad ığı veya ge ç ici s ü re de olsa bulundu ğ u Ç evre ve Ş ehircilik Bakanl ığı taraf ı ndan kapsam ı belirlenen be ş inci s ı n ı f yap ı lar,
2) Birinci derece riskli yap ı lar: İş letme ve bak ı m sorumlusu m ü hendis ç al ış t ı ran ya da serbest m ü hendislik hizmeti alan, yang ı n alg ı lama-uyarma, g ü venlik ve haberle ş me elektronik sistem tesisatlar ı na sahip, insanlar ı n toplu olarak ya ş ad ığı veya ge ç ici s ü re de olsa bulundu ğ u Ç evre ve Ş ehircilik Bakanl ığı taraf ı ndan kapsam ı belirlenen d ö rd ü nc ü s ı n ı f yap ı lar,
3) İ kinci derece riskli yap ı lar: Yang ı n alg ı lama-uyarma, g ü venlik elektronik sistem tesisatlar ı na sahip, insanlar ı n toplu olarak ya ş ad ığı veya ge ç ici s ü re de olsa bulundu ğ u Ç evre ve Ş ehircilik Bakanl ığı taraf ı ndan kapsam ı belirlenen üçü nc ü , ikinci ve birinci s ı n ı f yap ı lar,
i) Yap ı s ı n ı flar ı : Ç evre ve Ş ehircilik Bakanl ığı taraf ı ndan her y ı l mimarl ı k hizmetlerine esas olan s ı n ı flar ı ,
j) YEST: Elektrik ak ı m ı n ı ge ç iren, iletken, yar ı iletken, diren ç , kondansat ö r, ind ü ktans, vakum t ü pleri gibi alt bile ş enlerle ve mikro ö l ç ekli yap ı larla imal edilen bile ş enlerin ve bu bile ş enlerin montaj ı yla meydana gelen ayg ı tlar ı n, kablolu, optik lif, tel kablo veya elektromanyetik dalgalarla analog ya da say ı sal y ö ntemlerle birle ş ti ğ i ve etkinle ş ti ğ i; yap ı veya yap ı d ış sahas ı nda g ü venlik, konfor, bilgi ak ışı , ses, g ö r ü nt ü gibi i ş levleri yerine getiren yang ı n alg ı lama ve uyarma sistemi, g ü venlik elektroni ğ i sistemleri, elektronik haberle ş me sistemleri, yap ı larda konfora y ö nelik elektronik sistemleri ve tesisatlar ı ,
k) Yetkili m ü hendis: Yap ı elektronik sistem ve tesisatlar ı na ait m ü hendislik hizmetlerini y ü r ü tmek ü zere not durum belgesi inceleme komisyonu taraf ı ndan not durum belgesi incelenerek Oda Y ö netim Kurulu taraf ı ndan yetkilendirilen m ü hendisleri,
l) Y ı ll ı k kontrol: Elektronik sistemlerin, y ı ll ı k periyotlarla Oda taraf ı ndan yetkilendirilen m ü hendisler taraf ı ndan ger ç ekle ş tirilen kontrollerini,
ifade eder.
İ lkeler
MADDE 4 – (1) Bu Y ö netmeli ğ in uygulanmas ı nda a ş a ğı da belirtilen temel ilkeler g ö zetilir:
a) YEST projeleri yetkili m ü hendis taraf ı ndan yerinde uygulan ı r ve sorumlulu ğ u ü stlenilir. Uygulamas ı yap ı lan YEST son durum projesinin, kesin projeyi haz ı rlayan yetkili m ü hendis taraf ı ndan haz ı rlanmas ı zorunludur.
b) Y ü ksek riskli yap ı larda YEST i ş letme ve bak ı m sorumlusu olarak tam zamanl ı yetkili m ü hendis ç al ış t ı r ı lmas ı esast ı r.
c) Birinci ve ikinci derece risk s ı n ı f ı na g ö re YEST i ş letme ve bak ı m sorumlusu yetkili m ü hendislerden serbest m ü hendislik hizmeti al ı nabilir.
ç ) Oda Y ö netim Kurulu, i ş letme ve bak ı m sorumlulu ğ una ili ş kin say ı , kapasite, b ö lge ve benzeri konularda s ı n ı rlamay ı belirler.
d) YEST i ç in yap ı larda risk grubuna g ö re “ elektronik sistem ve tesisat ı kontrol odas ı ya da elektronik kontrol panosu" olu ş turulmas ı esast ı r.
e) Yap ı i ç i katlarda ''YEST kat da ğı t ı m panolar ı n ı n'' projelerde yer almas ı esast ı r.
f) Elektronik haberle ş me sistemlerine ait kablo ve kanallar ı n, elektrik enerjisi tesisat kablo ve kanallar ı ndan ba ğı ms ı z olarak projelendirilip tesis edilmesi esast ı r.
g) Yap ı risk s ı n ı f ı na g ö re YEST i ş letme ve bak ı m sorumlusunun bak ı m plan ı yapmas ı ve bak ı m plan ı n ı n uygulanmas ı n ı sa ğ lamas ı esast ı r. YEST i ş letme ve bak ı m sorumlusunun dolduraca ğı formlar bir y ö nerge ile tan ı mlan ı r.
ğ ) Bu Y ö netmelikte tan ı mlanan hizmetlerin y ü r ü t ü lmesinde Oda mevzuat ile belirlenen g ö rev ve yetkilerini kullanarak bir yandan hizmetin y ü r ü t ü lmesindeki teknik gereklilikleri ve hizmet kalitesini sa ğ lar, di ğ er yandan ü yelerin haklar ı n ı n korunmas ı nda gerekli g ö rd üğü giri ş im ve m ü dahalelerde bulunur.
h) Proje m ü ellifi taraf ı ndan haz ı rlanan YEST projeleri Oda ’ n ı n mesleki denetimine sunulmak zorundad ı r.
Hizmet alanlar ı
MADDE 5 – (1) Oda ü yesinin, YEST ile ilgili imzaya yetkili ve sorumlu oldu ğ u hizmet alanlar ı a ş a ğı da belirtilmi ş tir:
a) Et ü t, tasar ı m ve proje hizmetleri;
1) Et ü t- ö neri raporu: Genel olarak, haz ı rlanacak tasar ı m ı n, projenin esaslar ı na ili ş kin a çı klamalar ı , bu esaslar ı n kabul ü i ç in zorunlu nedenleri, teknik ve ekonomik hesaplar ı g ö steren rapor.
2) Ö n proje: Tesisin veya sistemin, hangi gere ç lerle ve nas ı l yap ı laca ğı n ı g ö steren a çı klama, ş ema, plan ve resimlerle, bunlar ı n d ü zenlenmesine dayanak olan hesap ve raporlardan olu ş an proje.
3) Kesin proje: Ö n projede belirtilen tesis veya sistem gere ç leri veya kabul edilmi ş ilkelere uygun nitelikteki ayr ı nt ı l ı a çı klama, ş ema, plan ve resimlerle bunlar ı n d ü zenlenmesine dayanak olan teknik ö zellikler, hesap, ke ş if (metraj listesi) ve ş artnamelerden olu ş an proje.
4) Uygulama projesi: Tesisin veya sistemin yap ı m ı na ba ş lanmadan ö nce, onaylanm ış kesin projesine ve imalat çı firmalara g ö re se ç ilen cihazlar ı n tip ve ö l çü leri esas al ı narak y ü klenicisi taraf ı ndan haz ı rlanacak proje.
5) Son durum (yap ı ld ı ) projesi: Uygulama a ş amas ı nda, varsa yap ı lan de ğ i ş ikliklerin i ş lendi ğ i tesis sahibi veya y ü klenici taraf ı ndan haz ı rlanacak, tesisin ge ç ici kabule esas olan en son ger ç ekle ş en durumunu g ö steren proje.
6) De ğ i ş iklik projesi: Tesisin onaylanm ış kesin projesinde % 20 ’ den fazla alan veya g üç de ğ i ş imi olmas ı durumunda yap ı lan proje.
7) Metraj listesi: Proje kapsam ı nda yap ı lacak her i ş kaleminin miktar ı n ı g ö steren liste.
8) Detay resimleri: Kesin projede belirlenmi ş tesisatlara ait ö zel imalatlarla ilgili prensip resimlerini i ç eren, tesis elemanlar ı n ı n birbirleri ile ilgisini etrafl ı bir ş ekilde anlatmak i ç in plan, kesit, g ö r ü n üş ş eklinde haz ı rlanm ış ö l ç ekli ç izimler.
b) Teknik uygulama sorumlulu ğ u hizmetleri: Yap ı lar ı n, tesisat ı ve malzemeleri ile birlikte, İ mar Kanunu ve ilgili di ğ er mevzuata, uygulama imar plan ı na, ruhsata, ruhsat eki et ü t ve projelere, standartlara ve teknik ş artnamelere uygun olarak tesis edilmesi i ç in kamu ad ı na denetlenmesi i ş idir.
c) Mesleki kontroll ü k hizmetleri: İ lgili mevzuata g ö re elektronik sistemlere ait tasar ı m ve proje denetim, ş antiye e ş g ü d ü m ü , ö l çü m, test ve elektronik tesisat denetleme i ş idir.
ç ) İş letme sorumlulu ğ u ve bak ı m hizmetleri: Elektronik sistemlerin ve tesisatlar ı n ı n ilgili mevzuata g ö re ve yap ı elektronik sisteminin ve elektronik haberle ş menin gizlili ğ i, g ü venli ğ i, b ü t ü nl üğü ve devaml ı l ığı n ı n sa ğ lanmas ı i ç in kritik donan ı m-yaz ı l ı m bile ş enlerinin tespiti bak ı m s ö zle ş mesi ve sat ı n alma raporunu i ş verene sunma ve saptanan ö ncelikli donan ı m-yaz ı l ı m bile ş enlerinin yedekli ç al ış mas ı n ı sa ğ lama i ş idir. Bu hizmete ait usul ve esaslar bir y ö nerge ile d ü zenlenir.
d) Yap ı m hizmetleri ve yap ı m sorumlulu ğ u: Her t ü rl ü elektronik sistemin ilgili yap ı m ve imalat a ş amalar ı nda y ü r ü rl ü kteki mevzuat h ü k ü mlerine, fen, sanat ve i ş g ü venli ğ i ve sa ğ l ı k kurallar ı na uygun olarak tesis edilmesinden, tamamlanmas ı ndan, sa ğ laml ığı ndan, niteliklerinden, usuls ü z ve tekni ğ e ayk ı r ı yap ı lmas ı ndan do ğ acak zararlardan sorumlu olarak yap ı lan hizmettir.
e) Dan ış manl ı k hizmetleri: Oda ü yesinin, uzman ı oldu ğ u konularda dan ış manl ı k, m üş avirlik, proje y ö netimi, yap ı labilirlik, fizibilite ç al ış malar ı , program haz ı rl ığı , ö zel ara ş t ı rma ve ç al ış malar, dosya haz ı rl ığı , i ş ve i ş lem takibi gerektiren i ş lerin yap ı lmas ı , ihale dosyas ı haz ı rlanmas ı , ke ş if, ş artname haz ı rlanmas ı gibi hizmetlerdir.
f) Bilirki ş ilik ve eksperlik hizmetleri: Bilimsel, teknik ve ekonomik sahalarda belirtilen konulardan isteneni, yerinde ya da dosya ü zerinde inceleme yaparak fiyat takdiri, k ı ymet, nitelik, kusur ve durum tespiti i ç in rapor tanzimi ile l ü zum g ö r ü lecek hallerde bunlar ı n d ışı ndaki hususlar ı n tayin ve tespitinin yap ı lmas ı hizmetleridir.
İş verenin y ü k ü ml ü l ü kleri
MADDE 6 – (1) İş verenin y ü k ü ml ü l ü kleri ş unlard ı r:
a) İş letme ve bak ı m sorumlusunun g ö revlerini yerine getirebilmesi i ç in gerek duydu ğ u imalatlar ı n ya da hizmetlerin yerine getirilmesini sa ğ lamak, donan ı m ile ilgili bak ı m ve onar ı m i ş lerini yapt ı rmak, talep edilen g ü venlik malzemelerini almak, i ş letme sorumlusunu g ö revin gerektirdi ğ i ö l çü de yetkili k ı lmak, i ş letme sorumlusu de ğ i ş ikliklerini ruhsat veren kurulu ş a ve Oda ’ ya bildirmek,
b) İş letme ve bak ı m sorumlusunun talimatlar ı ve uyar ı lar ı n ı dikkate alarak uyulmas ı n ı sa ğ lamak, i ş letme sahibinin y ü k ü ml ü l ü klerindendir.
(2) Bu talimat ve uyar ı lara uyulmamas ı ndan kaynaklanacak her t ü rl ü kay ı ptan i ş letme sahibi sorumludur.
Hizmet bedelleri ve mesleki denetim
MADDE 7 – (1) Yap ı elektronik sistemlerine ve tesisatlar ı na ait m ü hendislik hizmetlerinin en az ü cretlerinin belirlenmesi ve mesleki denetim uygulamalar ı , 9/12/2010 tarihli ve 27780 say ı l ı Resm î Gazete ’ de yay ı mlanan TMMOB Elektrik M ü hendisleri Odas ı En Az Ü cret ve Mesleki Denetim Uygulama Esaslar ı Y ö netmeli ğ i h ü k ü mlerine g ö re ger ç ekle ş tirilir.
Ö zellik ta şı yan sorunlar ı n çö z ü m ü
MADDE 8 – (1) Bu Y ö netmelikte tan ı mlanmayan ve kar şı la şı labilecek di ğ er hususlar ve sorunlar, elektronik m ü hendisli ğ i meslek dal ı ana komisyonu ö nerisi ve Oda Y ö netim Kurulu karar ı ile çö z ü mlenir.
Y ü r ü rl ü k
MADDE 9 – (1) Bu Y ö netmelik yay ı m ı tarihinde y ü r ü rl üğ e girer.
Y ü r ü tme
MADDE 10 – (1) Bu Y ö netmelik h ü k ü mlerini T ü rk M ü hendis ve Mimar Odalar ı Birli ğ i Elektrik M ü hendisleri Odas ı Y ö netim Kurulu y ü r ü t ü r.