SU Ü R Ü NLER İ GENET İ K KAYNAKLARININ KORUNMASI VE S Ü RD Ü R Ü LEB İ L İ R KULLANIMI HAKKINDA Y Ö NETMEL İ K
B İ R İ NC İ B Ö L Ü M
Ama ç , Kapsam, Dayanak ve Tan ı mlar
Ama ç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Y ö netmeli ğ in amac ı ; T ü rkiye i ç su ve denizlerinde ya ş ayan su ü r ü nleri genetik kaynaklar ı n ı n tan ı mlanmas ı , korunmas ı , s ü rd ü r ü lebilir kullan ı m ı , politika ve alt yap ı olu ş turulmas ı ile ilgili usul ve esaslar ı d ü zenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Y ö netmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 say ı l ı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sa ğ l ığı , G ı da ve Yem Kanununun 10 uncu maddesinin birinci ve be ş inci f ı kralar ı na, 3/6/2011 tarihli ve 639 say ı l ı G ı da, Tar ı m ve Hayvanc ı l ı k Bakanl ığı n ı n Te ş kilat ve G ö revleri Hakk ı nda Kanun H ü km ü nde Kararnamenin 2 nci maddesi ve 12 nci maddesinin birinci f ı kras ı n ı n (c) ve (g) bentlerine, 22/3/1971 tarihli ve 1380 say ı l ı Su Ü r ü nleri Kanununun 14 ü nc ü maddesine, 18/4/2006 tarihli ve 5488 say ı l ı Tar ı m Kanununun 10 uncu maddesine dayan ı larak haz ı rlanm ış t ı r.
Tan ı mlar ve k ı saltmalar
MADDE 3 – (1) Bu Y ö netmelikte ge ç en;
a) Bakanl ı k: G ı da, Tar ı m ve Hayvanc ı l ı k Bakanl ığı n ı ,
b) Gen bankas ı : Embriyo, sperma, ovum, h ü cre, doku, DNA ve di ğ er su ü r ü nleri genetik materyallerinin yapay y ö ntemlerle ve a ğı rl ı kl ı olarak dondurularak koruma alt ı na al ı nd ığı yeri,
c) Genel M ü d ü rl ü k: Tar ı msal Ara ş t ı rmalar ve Politikalar Genel M ü d ü rl üğü n ü ,
ç ) Koordinat ö r: Hayvan Genetik Kaynaklar ı Ulusal Koordinat ö r ü n ü ,
d) Koruma: S Ü GK ’ n ı n korunmas ı n ı ,
e) Sekretarya: Su ü r ü nleri genetik kaynaklar ı n ı n korunmas ı ve s ü rd ü r ü lebilir kullan ı m ı ile ilgili i ş ve i ş lemlerden sorumlu Genel M ü d ü rl ü k b ü nyesinde olu ş turulan sekretaryay ı ,
f) S Ü : Su ü r ü nlerini; ya ş am ı n ı n tamam ı n ı ya da bir k ı sm ı n ı suda ge ç iren organizmalar ı ,
g) S Ü GK: Su ü r ü nleri genetik kaynaklar ı ; g ı da, yem ve tar ı msal ü retim ama ç l ı kullan ı lan ya da potansiyel kullan ı m alan ı bulunan, su ü r ü nlerine ait t ü r, alt t ü r, varyete, hat, ekotip, su ş ve topluluklar ile yeni olu ş turulan varyete, hat ve hibritleri,
ğ ) S Ü Koordinat ö r ü : Su ü r ü nleri ara ş t ı rmalar ı ç al ış ma grubu koordinat ö r ü n ü ,
h) S ü rd ü r ü lebilir kullan ı m: S Ü GK ’ n ı n arz, talep, ekonomik, teknik ve teknolojik olanaklar ı n ı n geli ş tirilerek, uzun d ö nemde ç e ş itliliklerinin azalmas ı na yol a ç mayacak ş ekilde ve oranda kullan ı m ı n ı ,
ı ) Tavsiye komisyonlar ı : Sekretarya ’ n ı n belirleyece ğ i konularda çö z ü m, planlama ve uygulama ö nerileri olu ş turmak ü zere ilgili uzmanlardan olu ş turulan daimi komisyonlar ı ,
i) Ulusal Komite: Su Ü r ü nleri Genetik Kaynaklar ı n ı Koruma Ulusal Komitesini,
ifade eder.
İ K İ NC İ B Ö L Ü M
Sekretaryan ı n G ö revleri Ulusal Komite ve Tavsiye Komisyonlar ı n ı n Kurulu ş u,
Ç al ış ma Esaslar ı ve G ö revleri
Sekretaryan ı n g ö revleri
MADDE 4 – (1) Koruma ve s ü rd ü r ü lebilir kullan ı m ile ilgili i ş ve i ş lemler Sekretarya taraf ı ndan y ü r ü t ü l ü r.
(2) Sekretaryan ı n g ö revleri a ş a ğı da belirtilmi ş tir;
a) S Ü GK ’ n ı n tan ı mlanmas ı , d ö k ü m ü n ü n yap ı lmas ı , risk ve e ğ ilimlerinin belirlenip izlenmesi, koruma ve s ü rd ü r ü lebilir kullan ı m ı , politika, kurum ve altyap ı geli ş tirme ç al ış malar ı n ı n y ü r ü t ü lmesi i ç in gerekli e ş g ü d ü m ü sa ğ lamak,
b) S Ü GK ’ n ı n mevcut t ü m y ö ntemlerle canl ı olarak ve gen bankalar ı nda korunmas ı ve s ü rd ü r ü lebilirli ğ inin sa ğ lanmas ı amac ı yla tedbirler almak,
c) Tavsiye komisyonlar ı n ı n toplant ı lar ı n ı koordine etmek, korumada kar şı la şı lan sorunlar ı de ğ erlendirip ö nceliklendirerek ilgili tavsiye komisyonu ile birlikte geli ş tirilen çö z ü m ö nerilerini uygulamaya koymak ve denetlemek, al ı nan kararlar ı Ulusal Komiteye bildirmek,
ç ) Uluslararas ı platformda Bakanl ığı temsilen, Genel M ü d ü rl ü k sorumlulu ğ undaki g ö revleri y ü r ü tmek, ü lke raporlar ı n ı haz ı rlamak, teknik i ş birli ğ i sa ğ lamak, geli ş meler hakk ı nda ilgili payda ş lar ı bilgilendirmek, ç al ış ma konular ı nda ilgili birim, kurum ve kurulu ş lar aras ı nda e ş g ü d ü m ve i ş birli ğ i sa ğ lamak, e ğ itim gereksinim ve konular ı n ı belirlemek, yurt i ç i ve yurt d ışı e ğ itimleri organize etmek,
d) S Ü GK ’ n ı n ve korunmas ı n ı n kamuoyuna tan ı t ı m ı , benimsetilmesi, yeti ş tirici katk ı ve deste ğ inin sa ğ lanmas ı amac ı yla her t ü rl ü yay ı m faaliyetini d ü zenlemek,
e) Sekretarya toplant ı g ü ndemi ve ilgili bilgi ve belgeleri ola ğ an toplant ı larda toplant ı tarihinden en az otuz g ü n, ola ğ an ü st ü toplant ı larda ise en az on be ş g ü n ö nceden komite ü yelerine g ö ndermek.
Ulusal Komitenin kurulu ş u
MADDE 5 – (1) Ulusal Komite Bakanl ı k M ü ste ş ar Yard ı mc ı s ı ba ş kanl ığı nda ve a ş a ğı da belirtilen ü yelerden olu ş ur;
a) Bakanl ı k ilgili birimlerinden sekiz temsilci,
1) Genel M ü d ü rl ü kten; Genel M ü d ü r, ilgili Genel M ü d ü r Yard ı mc ı s ı , Hayvanc ı l ı k ve Su Ü r ü nleri Ara ş t ı rmalar ı Dairesi Ba ş kan ı , Koordinat ö r, S Ü Koordinat ö r ü ,
2) Bal ı k çı l ı k ve Su Ü r ü nleri Genel M ü d ü r ü ,
3) G ı da ve Kontrol Genel M ü d ü rl üğü nden ilgili Genel M ü d ü r Yard ı mc ı s ı ,
4) Tar ı m Reformu Genel M ü d ü rl üğü nden ilgili Genel M ü d ü r Yard ı mc ı s ı ,
b) Ç evre ve Ş ehircilik Bakanl ığı ndan ilgili Genel M ü d ü r Yard ı mc ı s ı ,
c) Orman ve Su İş leri Bakanl ığı ndan iki temsilci,
1) Su Y ö netimi Genel M ü d ü r Yard ı mc ı s ı ,
2) Devlet Su İş leri Genel M ü d ü r Yard ı mc ı s ı ,
ç ) İç i ş leri Bakanl ığı Sahil G ü venlik Komutanl ığı ndan bir temsilci,
d) Ziraat, su ü r ü nleri, deniz bilimleri ve fen fak ü lteleri ilgili b ö l ü mlerinden yedi temsilci,
e) İ lgili meslek ve sivil toplum kurulu ş lar ı ndan d ö rt temsilci.
Ulusal Komitenin ç al ış ma esaslar ı
MADDE 6 – (1) Ulusal Komitenin ç al ış ma esaslar ı a ş a ğı da belirtilmi ş tir;
a) Ulusal Komite, Ekim ay ı nda ola ğ an, gerekti ğ inde Bakanl ığı n daveti veya ü yelerin en az 1/3 ’ü n ü n Genel M ü d ü rl üğ e yaz ı l ı olarak toplant ı talebinde bulunmas ı halinde ola ğ an ü st ü olarak toplan ı r,
b) Ulusal Komite, ü yelerin en az 2/3 ’ü ile toplan ı r,
c) Kararlar, toplant ı ya kat ı lan ü yelerin 2/3 ç o ğ unlu ğ u ile al ı n ı r.
Ulusal Komitenin g ö revleri
MADDE 7 – (1) Ulusal Komitenin g ö revleri a ş a ğı da belirtilmi ş tir;
a) Koruma faaliyetleri ile ilgili ilkeleri, hedefleri ve politikalar ı belirlemek,
b) Konu ile ilgili ö nceki d ö nem ç al ış malar ı n ı de ğ erlendirmek ve sonraki d ö nem ç al ış ma program ı n ı yapmak,
c) Uygulamada kar şı la şı lan sorunlar ve bunlar ı n çö z ü mleri ile ilgili teklifleri haz ı rlamak,
ç ) Koruma ve S Ü GK ’ n ı n yeti ş tirilmesi faaliyetleri ile ilgili ara ş t ı rma ve e ğ itim ç al ış malar ı nda ana hedefleri belirlemek,
d) Koruma ama ç l ı olarak, S Ü GK ’ n ı n envanteri, tespiti, de ğ erlendirilmesi ve hedeflere ula şı labilmesi i ç in ö nerilerde bulunmak,
e) Gerekti ğ inde, S Ü GK ’ n ı koruma ve s ü rd ü r ü lebilir kullan ı m ile ilgili konularda tavsiye komisyonlar ı n ı olu ş turmak ve bu komisyonlar ı n ç al ış ma konular ı n ı belirlemek,
f) S Ü GK ’ n ı n yurt i ç i ve yurt d ışı kullan ı m ı , ithalat ı ve ihracat ı ile ilgili tavsiye kararlar ı almak,
g) Ulusal Komite ç al ış malar ı nda nesli t ü kenmekte veya tehlikede olan S Ü GK ’ na ö ncelik vererek, ö nerilerde bulunmak.
Tavsiye komisyonlar ı n ı n kurulu ş u
MADDE 8 – (1) Tavsiye komisyonlar ı ; Sekretarya taraf ı ndan tan ı mlanma, koruma, s ü rd ü r ü lebilir kullan ı m, politika ve alt yap ı olu ş turma ana ba ş l ı klar ı alt ı nda, gerekli g ö r ü len konularda ve belirlenecek en az üç er ü yeden olu ş mak ü zere Bakanl ı k oluruyla olu ş turulur.
Tavsiye komisyonlar ı n ı n ç al ış ma esaslar ı
MADDE 9 – (1) Tavsiye komisyonlar ı n ı n ç al ış ma esaslar ı a ş a ğı da belirtilmi ş tir;
a) Tavsiye komisyonlar ı , Sekretaryan ı n koordinasyonunda y ı lda bir kez Ş ubat ay ı nda ola ğ an, komisyon ü yelerinin karar ı ile gerekli g ö r ü ld üğü s ı kl ı kta ola ğ an ü st ü olarak toplan ı r,
b) İ lk toplant ı da kapal ı oylama ile en ç ok oy alan ü ye, tavsiye komisyonu ba ş kan ı se ç ilir,
c) Her tavsiye komisyonu ç al ış ma y ö ntemini kendisi belirler,
ç ) Tavsiye komisyonlar ı , ü yelerin en az 2/3 ’ü ile toplan ı r,
d) Tavsiye komisyonlar ı n ı n kararlar ı , toplant ı ya kat ı lan ü yelerin ç o ğ unlu ğ u ile al ı n ı r,
e) Tavsiye komisyonlar ı n ı n kararlar ı rapor halinde Sekretarya ’ ya sunulur.
Tavsiye komisyonlar ı n ı n g ö revleri
MADDE 10 – (1) Tavsiye komisyonlar ı n ı n g ö rev konular ı Sekretarya taraf ı ndan belirlenir.
(2) G ö revli oldu ğ u konuda, yetkili karar organ ı olarak Sekretaryaya ve Ulusal Komiteye dan ış manl ı k yapar.
(3) Sekretarya taraf ı ndan g ö revlendirildi ğ i hususlardaki faaliyetler ile ilgili mevcut durumu tespit eder, ilkeleri, hedefleri belirler ve ç al ış ma desenini olu ş turur, en etkin uygulama tekniklerini saptar ve de ğ erlendirir, kar şı la şı lan sorunlar ve bunlar ı n çö z ü mleri ile ilgili rapor haz ı rlar, g ö r üş geli ş tirir ve hedeflere ula şı labilmesi i ç in Sekretaryaya ö nerilerde bulunur.
(4) Bir sonraki toplant ı n ı n g ü ndemini olu ş turur ve yap ı lacak ç al ış malar ı belirler.
ÜÇÜ NC Ü B Ö L Ü M
Uygulama ve Uluslararas ı İş birli ğ i
Uygulama
MADDE 11 – (1) Onaya sunulacak Ulusal Komite tavsiye kararlar ı Bakanl ığ a bildirilir ve Bakanl ığı n onay ı ile y ü r ü rl üğ e girer.
Uluslararas ı i ş birli ğ i
MADDE 12 – (1) Genel M ü d ü rl ü k, S Ü GK ’ n ı n korunmas ı ile ilgili uluslararas ı kurulu ş lar ı n faaliyetlerine kat ı larak Bakanl ığı n bu kurulu ş lar nezdinde temsil edilmesini sa ğ lar. Bu kurulu ş lar ile i ş birli ğ i halinde ara ş t ı rma, e ğ itim ve bilimsel faaliyetler ger ç ekle ş tirebilir.
(2) Koruma alt ı na al ı nan S Ü GK ’ n ı n yurt d ışı na çı kar ı lmas ı , yabanc ı ki ş i ve kurulu ş lar ı n bu kaynaklar ü zerinde yapacaklar ı ç al ış malar mevcut mevzuat ve/veya Ulusal Komitenin tavsiyesi ile Bakanl ığı n iznine ba ğ l ı d ı r.
D Ö RD Ü NC Ü B Ö L Ü M
Son H ü k ü mler
Y ü r ü rl ü k
MADDE 13 – (1) Bu Y ö netmelik yay ı m ı tarihinde y ü r ü rl üğ e girer.
Y ü r ü tme
MADDE 14 – (1) Bu Y ö netmelik h ü k ü mlerini G ı da, Tar ı m ve Hayvanc ı l ı k Bakan ı y ü r ü t ü r.