İŞ SA Ğ LI Ğ I VE G Ü VENL İĞİ KURULLARI HAKKINDA Y Ö NETMEL İ K
B İ R İ NC İ B Ö L Ü M
Ama ç , Kapsam, Dayanak ve Tan ı mlar
Ama ç
MADDE 1 – (1) Bu Y ö netmeli ğ in amac ı , i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i ile ilgili ç al ış malarda bulunmak ü zere i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i kurullar ı n ı n hangi i ş yerlerinde kurulaca ğı ve bu kurullar ı n olu ş umu, g ö rev ve yetkileri, ç al ış ma usul ve esaslar ı ile birden ç ok kurul bulunmas ı halinde kurullar aras ı nda koordinasyon ve i ş birli ğ i y ö ntemlerini belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Y ö netmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 say ı l ı İş Sa ğ l ığı ve G ü venli ğ i Kanunu kapsam ı na giren, elli ve daha fazla ç al ış an ı n bulundu ğ u ve alt ı aydan fazla s ü ren s ü rekli i ş lerin yap ı ld ığı i ş yerlerini kapsar.
Dayanak ve tan ı mlar
MADDE 3 – (1) Bu Y ö netmelik, 6331 say ı l ı İş Sa ğ l ığı ve G ü venli ğ i Kanununun 22 ve 30 uncu maddelerine g ö re d ü zenlenmi ş tir.
(2) Bu Y ö netmeli ğ in uygulanmas ı bak ı m ı ndan ç al ış an, i ş veren, kurul ve ç al ış an temsilcisi ve benzeri kavramlar 6331 say ı l ı İş Sa ğ l ığı ve G ü venli ğ i Kanununda tan ı mland ığı gibidir.
İ K İ NC İ B Ö L Ü M
Genel H ü k ü mler
İş verenin y ü k ü ml ü l üğü
MADDE 4 – (1) Elli ve daha fazla ç al ış an ı n bulundu ğ u ve alt ı aydan fazla s ü ren s ü rekli i ş lerin yap ı ld ığı i ş yerlerinde i ş veren, i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i ile ilgili ç al ış malarda bulunmak ü zere kurul olu ş turur.
(2) Alt ı aydan fazla s ü ren as ı l i ş veren-alt i ş veren ili ş kisinin bulundu ğ u hallerde;
a) As ı l i ş veren alt i ş verenin ç al ış an say ı lar ı ayr ı ayr ı elli ve daha fazla ise as ı l i ş veren ve alt i ş veren ayr ı ayr ı kurul kurar. İş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i faaliyetlerinin y ü r ü t ü lmesi ve kurullarca al ı nan kararlar ı n uygulanmas ı konusunda i ş birli ğ i ve koordinasyon as ı l i ş verence sa ğ lan ı r.
b) Bir i ş yerinde sadece as ı l i ş verenin ç al ış an say ı s ı elli ve daha fazla ise bu durumda kurul as ı l i ş verence kurulur. Kurul olu ş turma y ü k ü ml ü l üğü bulunmayan alt i ş veren, kurul taraf ı ndan al ı nan kararlar ı n uygulanmas ı ile ilgili olarak koordinasyonu sa ğ lamak ü zere vek â leten yetkili bir temsilci atar.
c) Alt i ş verenin ç al ış an say ı s ı elli ve daha fazla, as ı l i ş verenin ç al ış an say ı s ı ellinin alt ı nda ise i ş yerinde kurul alt i ş verence olu ş turulur. As ı l i ş veren alt i ş verenin olu ş turdu ğ u kurula i ş birli ğ i ve koordinasyonu sa ğ lamak ü zere vek â leten yetkili bir temsilci atar.
ç ) As ı l i ş veren ve alt i ş verenin ç al ış an say ı lar ı ayr ı ayr ı ellinin alt ı nda ve toplam ç al ış an say ı s ı elliden fazla bulundu ğ u durumlarda ise koordinasyon as ı l i ş verence yap ı lmak kayd ı yla, as ı l i ş veren ve alt i ş veren taraf ı ndan birlikte bir kurul olu ş turulur. Kurulun olu ş umunda ü yeler 6 nc ı maddeye g ö re her iki i ş verenin ortak karar ı ile atan ı r.
(3) As ı l i ş veren alt i ş veren ili ş kisi bulunmayan ve ayn ı ç al ış ma alan ı nda birden fazla i ş verenin bulunmas ı ve bu i ş verenlerce birden fazla kurulun olu ş turulmas ı h â linde i ş verenler, birbirlerinin ç al ış malar ı n ı etkileyebilecek kurul kararlar ı hakk ı nda di ğ er i ş verenleri bilgilendirir.
(4) İş verenler, i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i mevzuat ı na uygun kurul kararlar ı n ı uygular.
Kurulun kurulaca ğı di ğ er i ş yerleri
MADDE 5 – (1) İş verene ba ğ l ı , fabrika, m ü essese, i ş letme veya i ş letmeler grubu gibi birden ç ok i ş yeri bulundu ğ u hallerde elli ve daha fazla ç al ış an ı n bulundu ğ u her bir i ş yerinde ayr ı ayr ı kurul kurulur.
(2) Birinci f ı krada belirtilen durumlarda ihtiya ç duyulmas ı halinde kurullar aras ı nda koordinasyon ve bilgi al ış veri ş i i ş verence sa ğ lan ı r. İş veren, birden ç ok i ş yerinin her birinde kurulacak kurullar ı n ç al ış ma usullerini d ü zenlemek, i ş ve g ö r üş birli ğ ini sa ğ lamak amac ı yla bu i ş yerlerine ait i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i ile ilgili raporlar ı n, en az üç ayda bir, ilgili teknik eleman ve uzmanlarca incelenmesini sa ğ lar. Ayr ı ca bu raporlar ı g ö z ö n ü nde tutarak al ı nmas ı gereken tedbirleri tespit eder ve uygulanmas ı n ı sa ğ lar.
Kurulun olu ş umu
MADDE 6 – (1) Kurul a ş a ğı da belirtilen ki ş ilerden olu ş ur:
a) İş veren veya i ş veren vekili,
b) İş g ü venli ğ i uzman ı ,
c) İş yeri hekimi,
ç ) İ nsan kaynaklar ı , personel, sosyal i ş ler veya idari ve mali i ş leri y ü r ü tmekle g ö revli bir ki ş i,
d) Bulunmas ı halinde sivil savunma uzman ı ,
e) Bulunmas ı halinde formen, ustaba şı veya usta,
f) Ç al ış an temsilcisi, i ş yerinde birden ç ok ç al ış an temsilcisi olmas ı halinde ba ş temsilci.
(2) Kurulun ba ş kan ı i ş veren veya i ş veren vekili, kurulun sekreteri ise i ş g ü venli ğ i uzman ı d ı r. İş g ü venli ğ i uzman ı n ı n tam zamanl ı ç al ış ma zorunlulu ğ u olmayan i ş yerlerinde ise kurul sekretaryas ı ; insan kaynaklar ı , personel, sosyal i ş ler veya idari ve mali i ş leri y ü r ü tmekle g ö revli bir ki ş i taraf ı ndan y ü r ü t ü l ü r.
(3) Bu maddenin birinci f ı kras ı n ı n (b), (c), ( ç ) ve (d) bentlerinde g ö sterilen ü yeler i ş veren veya i ş veren vekili taraf ı ndan atan ı rlar.
(4) Birden fazla i ş g ü venli ğ i uzman ı ve i ş yeri hekiminin bulundu ğ u i ş yerlerinde i ş veren taraf ı ndan g ö revlendirme yap ı l ı r. İş g ü venli ğ i uzman ı n ı n g ö revlendirilmesinde o i ş yerinin tehlike s ı n ı f ı na uygun uzmanlar aras ı ndan birisi g ö revlendirilir.
(5) Bu maddenin birinci f ı kras ı n ı n (e) bendinde belirtilen ü ye o i ş yerindeki formen, ustaba şı veya ustalar ı n yar ı dan fazlas ı n ı n kat ı laca ğı toplant ı da a çı k oyla se ç ilir. Se ç imle belirlenememesi halinde i ş veren taraf ı ndan atan ı r.
(6) Bu maddenin birinci f ı kras ı n ı n (e) ve (f) bentlerinde s ö z ü ge ç en kurul ü yelerinin ayn ı usullerle yedekleri se ç ilir.
(7) 4 ü nc ü maddenin ikinci f ı kras ı n ı n ( ç ) bendine g ö re kurulacak kurullarda ü yeler ve kurul sekreteri as ı l i ş veren ve alt i ş veren taraf ı ndan ortak kararla atan ı r.
E ğ itim
MADDE 7 – (1) İş veren taraf ı ndan, kurulun ü yelerine ve yedeklerine i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i konular ı nda e ğ itim verilmesi sa ğ lan ı r. Kurul ü yelerinin ve yedeklerinin e ğ itimleri asgari a ş a ğı daki konular ı kapsar;
a) Kurulun g ö rev ve yetkileri,
b) İş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i konular ı nda ulusal mevzuat ve standartlar,
c) S ı k ç a rastlanan i ş kazalar ı ve tehlikeli vakalar ı n nedenleri,
ç ) İş hijyeninin temel ilkeleri,
d) İ leti ş im teknikleri,
e) Acil durum ö nlemleri,
f) Meslek hastal ı klar ı ,
g) İş yerlerine ait ö zel riskler,
ğ ) Risk de ğ erlendirmesi.
(2) As ı l i ş veren alt i ş veren ili ş kilerinde ortak kurul olu ş umunda e ğ itimden her iki i ş veren birlikte sorumludur.
G ö rev ve yetkiler
MADDE 8 – (1) Kurulun g ö rev ve yetkileri ş unlard ı r;
a) İş yerinin niteli ğ ine uygun bir i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i i ç y ö nerge tasla ğı haz ı rlamak, i ş verenin veya i ş veren vekilinin onay ı na sunmak ve y ö nergenin uygulanmas ı n ı izlemek, izleme sonu ç lar ı n ı rapor haline getirip al ı nmas ı gereken tedbirleri belirlemek ve kurul g ü ndemine almak,
b) İş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i konular ı nda o i ş yerinde ç al ış anlara yol g ö stermek,
c) İş yerinde i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ ine ili ş kin tehlikeleri ve ö nlemleri de ğ erlendirmek, tedbirleri belirlemek, i ş veren veya i ş veren vekiline bildirimde bulunmak,
ç ) İş yerinde meydana gelen her i ş kazas ı ve i ş yerinde meydana gelen ancak i ş kazas ı olarak de ğ erlendirilmeyen i ş yeri ya da i ş ekipman ı n ı n zarara u ğ ratma potansiyeli olan olaylar ı veya meslek hastal ığı nda yahut i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i ile ilgili bir tehlike halinde gerekli ara ş t ı rma ve incelemeyi yapmak, al ı nmas ı gereken tedbirleri bir raporla tespit ederek i ş veren veya i ş veren vekiline vermek,
d) İş yerinde i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i e ğ itim ve öğ retimini planlamak, bu konu ve kurallarla ilgili programlar ı haz ı rlamak, i ş veren veya i ş veren vekilinin onay ı na sunmak ve bu programlar ı n uygulanmas ı n ı izlemek ve eksiklik g ö r ü lmesi halinde geri bildirimde bulunmak,
e) İş yerinde yap ı lacak bak ı m ve onar ı m ç al ış malar ı nda gerekli g ü venlik tedbirlerini planlamak ve bu tedbirlerin uygulamalar ı n ı kontrol etmek,
f) İş yerinde yang ı n, do ğ al afet, sabotaj ve benzeri tehlikeler i ç in al ı nan tedbirlerin yeterlili ğ ini ve ekiplerin ç al ış malar ı n ı izlemek,
g) İş yerinin i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i durumuyla ilgili y ı ll ı k bir rapor haz ı rlamak, o y ı lki ç al ış malar ı de ğ erlendirmek, elde edilen tecr ü beye g ö re ertesi y ı l ı n ç al ış ma program ı nda yer alacak hususlar ı de ğ erlendirerek belirlemek ve i ş verene teklifte bulunmak,
ğ ) 6331 say ı l ı İş Sa ğ l ığı ve G ü venli ğ i Kanununun 13 ü nc ü maddesinde belirtilen ç al ış maktan ka çı nma hakk ı talepleri ile ilgili acilen toplanarak karar vermek,
h) İş yerinde teknoloji, i ş organizasyonu, ç al ış ma ş artlar ı , sosyal ili ş kiler ve ç al ış ma ortam ı ile ilgili fakt ö rlerin etkilerini kapsayan tutarl ı ve genel bir ö nleme politikas ı geli ş tirmeye y ö nelik ç al ış malar yapmak.
(2) Kurul ü yeleri bu Y ö netmelikle kendilerine verilen g ö revleri yapmalar ı ndan dolay ı haklar ı k ı s ı tlanamaz, k ö t ü davran ış ve muameleye maruz kalamazlar.
Ç al ış ma usulleri
MADDE 9 – (1) Kurul inceleme, izleme ve uyarmay ı ö ng ö ren bir d ü zen i ç inde ve a ş a ğı daki esaslar ı g ö z ö n ü nde bulundurarak ç al ışı r.
a) Kurullar ayda en az bir kere toplan ı r. Ancak kurul, i ş yerinin tehlike s ı n ı f ı n ı dikkate alarak, tehlikeli i ş yerlerinde bu s ü renin iki ay, az tehlikeli i ş yerlerinde ise üç ay olarak belirlenmesine karar verebilir.
b) Toplant ı n ı n g ü ndemi, yeri, g ü n ü ve saati toplant ı dan en az k ı rk sekiz saat ö nce kurul ü yelerine bildirilir. G ü ndem, sorunlar ı n ve varsa i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ ine ili ş kin projelerin ö nem s ı ras ı na g ö re belirlenir. Kurul ü yeleri g ü ndemde de ğ i ş iklik isteyebilirler. Bu istek kurulca uygun g ö r ü ld üğü nde g ü ndem buna g ö re de ğ i ş tirilir.
c) Ö l ü ml ü , uzuv kay ı pl ı veya a ğı r i ş kazas ı halleri veya ö zel bir tedbiri gerektiren ö nemli hallerde kurul ü yelerinden herhangi biri kurulu ola ğ an ü st ü toplant ı ya ç a ğı rabilir. Bu konudaki tekliflerin kurul ba ş kan ı na veya sekreterine yap ı lmas ı gerekir. Toplant ı zaman ı , konunun ivedilik ve ö nemine g ö re tespit olunur.
ç ) Kurul toplant ı lar ı n ı n g ü nl ü k ç al ış ma saatleri i ç inde yap ı lmas ı as ı ld ı r. Kurulun toplant ı lar ı nda ge ç ecek s ü reler g ü nl ü k ç al ış ma s ü resinden say ı l ı r.
d) Kurul, ü ye tam say ı s ı n ı n salt ç o ğ unlu ğ u ile i ş veren veya i ş veren vekili ba ş kanl ığı nda toplan ı r ve kat ı lanlar ı n salt ç o ğ unlu ğ u ile karar al ı r. Ç ekimser oy kullan ı lamaz. Oylar ı n e ş itli ğ i halinde ba ş kan ı n oyu karar ı belirler. Ç o ğ unlu ğ un sa ğ lanamad ığı veya ba ş ka bir nedenle toplant ı n ı n yap ı lmad ığı hallerde durumu belirten bir tutanak d ü zenlenir.
e) Her toplant ı da, g ö r üşü len konularla ilgili al ı nan kararlar ı i ç eren bir tutanak d ü zenlenir. Tutanak, toplant ı ya kat ı lan ba ş kan ve ü yeler taraf ı ndan imzalan ı r. İ mza alt ı na al ı nan kararlar herhangi bir i ş leme gerek kalmaks ı z ı n i ş verene bildirilmi ş say ı l ı r. İ mzal ı tutanak ve kararlar s ı ras ı yla ö zel dosyas ı nda saklan ı r.
f) Toplant ı da al ı nan kararlar gere ğ i yap ı lmak ü zere ilgililere duyurulur. Ayr ı ca ç al ış anlara duyurulmas ı faydal ı g ö r ü len konular i ş yerinde il â n edilir.
g) Her toplant ı da, ö nceki toplant ı ya ili ş kin kararlar ve bunlarla ilgili uygulamalar hakk ı nda ba ş kan veya kurulun sekreteri taraf ı ndan kurula gerekli bilgi verilir ve g ü ndeme ge ç ilir.
(2) Kurulca i ş yerinde il â n edilen kararlar i ş verenleri ve ç al ış anlar ı ba ğ lar.
(3) Kurul, 6331 say ı l ı İş Sa ğ l ığı ve G ü venli ğ i Kanununun 13 ü nc ü maddesinde belirtilen ç al ış maktan ka çı nma hakk ı taleplerinde birinci f ı kran ı n (a) bendine g ö re belirlenen s ü re dikkate al ı nmaks ı z ı n acilen toplan ı r. Toplant ı da al ı nan karar ç al ış an ve ç al ış an temsilcisine yaz ı l ı olarak tebli ğ edilir.
İş verenin veya i ş veren vekilinin kurula ili ş kin genel y ü k ü ml ü l üğü
MADDE 10 – (1) İş veren veya i ş veren vekili, kurul i ç in gerekli toplant ı yeri, ara ç ve gere ç leri sa ğ lar.
(2) İş veren veya i ş veren vekili, kurulca haz ı rlanan toplant ı tutanaklar ı n ı , kaza ve di ğ er vakalar ı n inceleme raporlar ı n ı ve kurulca i ş yerinde yap ı lan denetim sonu ç lar ı na ait kurul raporlar ı n ı , i ş m ü fetti ş lerinin incelemesini sa ğ lamak amac ı yla, i ş yerinde bulundurur.
Kurulun y ü k ü ml ü l üğü
MADDE 11 – (1) Kurullar, yapacaklar ı tekliflerde, bulunacaklar ı tavsiyelerde ve verecekleri kararlarda i ş yerinin durumunu ve i ş verenin olanaklar ı n ı g ö z ö n ü nde bulundururlar.
(2) Kurul ü yeleri, g ö revleri nedeniyle i ş yerlerinin yap ı m ve ü retim teknikleri, ticari s ı rlar ı ve ekonomik durumlar ı hakk ı nda g ö rd ü kleri ve öğ rendiklerini gizli tutmak zorundad ı rlar.
(3) Kurullar, i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i y ö n ü nden tefti ş yapmaya yetkili Bakanl ı k i ş m ü fetti ş lerine i ş yerlerinde yapacaklar ı tefti ş ve incelemelerde kolayl ı k sa ğ lamak ve yard ı mc ı olmakla y ü k ü ml ü d ü r.
Ç al ış anlar ı n y ü k ü ml ü l üğü
MADDE 12 – (1) Ç al ış anlar sa ğ l ı k ve g ü venli ğ in korunmas ı ve geli ş tirilmesi amac ı yla i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i kurullar ı nca konulan kurallar, yasaklar ile al ı nan karar ve tedbirlere uymak zorundad ı rlar.
(2) İş yerinde i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i tedbirlerinin belirlenmesi, uygulanmas ı ve al ı nan tedbirlere uyulmas ı hususunda ç al ış anlar kurullarla i ş birli ğ i yaparlar.
(3) Kurullar taraf ı ndan al ı nan kararlar veya uygulamada kar şı la ş t ı klar ı g üç l ü kler hakk ı nda ç al ış anlar ç al ış an temsilcileri arac ı l ığı ile kurula bilgi verirler.
ÜÇÜ NC Ü B Ö L Ü M
Son H ü k ü mler
Y ü r ü rl ü kten kald ı r ı lan mevzuat
MADDE 13 – (1) 7/4/2004 tarihli ve 25426 say ı l ı Resm î Gazete ’ de yay ı mlanan İş Sa ğ l ığı ve G ü venli ğ i Kurullar ı Hakk ı nda Y ö netmelik y ü r ü rl ü kten kald ı r ı lm ış t ı r.
Ge ç i ş h ü km ü
GE Çİ C İ MADDE 1 – (1) 6 nc ı madde uyar ı nca olu ş turulacak kurulda, mezk û r maddenin birinci f ı kras ı n ı n (b) ve (c) bentlerinde say ı lanlar ı n bulundurulma zorunlulu ğ u Kanunun 38 inci maddesinde belirtilen s ü relere uygun olarak aran ı r.
(2) Bu Y ö netmeli ğ in yay ı m ı tarihinden ö nce i ş yerlerinde olu ş turulmu ş olan i ş sa ğ l ığı ve g ü venli ğ i kurullar ı nca al ı nan kararlar ı n ge ç erlili ğ i devam eder.
Y ü r ü rl ü k
MADDE 14 – (1) Bu Y ö netmelik yay ı m ı tarihinde y ü r ü rl üğ e girer.
Y ü r ü tme
MADDE 15 – (1) Bu Y ö netmelik h ü k ü mlerini Ç al ış ma ve Sosyal G ü venlik Bakan ı y ü r ü t ü r.