Hisse senetlerinin alım satımında lehe kalan paranın dolayısıyla banka ve sigorta muameleleri vergisinin matrahının ne olduğu konusunda

T.C. MALİYE BAKANLIĞI Gelir İdaresi Başkanlığı Sayı : B.07.1.GİB.0.01.56/5601-702 Konu : .............. A.Ş. .............. İlgi : .............. tarihli ve .............. sayılı dilekçeniz. İlgide kayıtlı dilekçenizde, şirketinizin kendi portföyünde bulunan hisse senetlerinin alım satımında lehe kalan paranın dolayısıyla banka ve sigorta muameleleri vergisinin matrahının ne olduğu konusunda Başkanlık görüşümüzün bildirilmesi istenilmektedir. 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında; "Bankerlerin yapmış oldukları banka muamele ve hizmetleri dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar (kendileri veya başkaları hesabına menkul kıymet alıp satmayı, alım - satıma tavassut etmeyi veya alıp sattıkları menkul kıymet karşılığı borçları ödemeyi taahhüt etmeyi meslek haline getirenlerin bu faaliyetleri dolayısıyla lehlerine kalan paralar ile mevduat faizi vermek veya sair adlarla faiz ve benzeri menfaatler sağlamak üzere devamlı olarak para toplama işiyle uğraşanların topladıkları paralara sağladıkları gelir ve menfaatler üzerinden komisyon, ücret, hizmet karşılığı gibi adlarla aldıkları paralar dahil) da banka ve sigorta muameleleri vergisine tabidir." hükmü, üçüncü fıkrasında ise, "2279 sayılı Kanuna göre ikraz işleriyle uğraşanlarla ikinci fıkrada belirtilen muamele ve hizmetlerden herhangi birini devamlı olarak yapanların bu Kanunun uygulanmasında banker sayılırlar." hükmü yer almaktadır. Aynı Kanunun, mükellefi belirleyen 30 uncu maddesinde, banka ve sigorta muameleleri vergisini banka, banker ve sigorta şirketlerinin ödeyeceği, 31 inci maddesinde ise, vergi matrahının 28 inci maddede yazılı paraların tutarı olduğu hükme bağlanmıştır. Bu hükümlerden de anlaşılacağı üzere, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan aracı kurumların 6802 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen işlemlerden herhangi birini devamlı olarak yapması halinde banker addedilerek, bu muameleler sonucu lehlerine aldıkları paraların banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi tutulması gerekmektedir. Banka ve sigorta muameleleri vergisinde vergiyi doğuran olayın meydana gelebilmesi için, bir muamele yapılması ve yapılan muamele sonucu lehe para kalması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir. Banka ve sigorta muameleleri vergisi, mahiyet icabı doğrudan değerleme ile ilişkili olmayıp, maddi hadiselere dayanan, muamele üzerinden alınan bir vergidir. Banka ve sigorta muameleleri vergisinde kanun koyucunun maksadı, yapılan muameleler neticesinde banka, banker ve sigorta şirketlerinin üçüncü şahıslardan kendi lehlerine aldıkları paraları vergilendirmektir. Buna göre, şirketinizin kendi portföyünde bulunan hisse senetlerinin alım satımında her bir satış işlemi banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi olup, hisse senedi satış işleminde banka ve sigorta muameleleri vergisi matrahı, hisse senedinin satış bedeli ile iktisap bedeli (tarihi maliyet) arasındaki farktır. Bu nedenle, gün sonunda portföyde oluşacak kar/zarar durumunun banka ve sigorta muameleleri vergisi açısından bir önemi bulunmamaktadır. Bilgi edinilmesini rica ederim. Başkan a.