Yurt içi ve yurt dışında yolcu ve yük taşımacılığı yapmakta olan ve Vergi, Resim ve Harç İstisna Belgesi sahibi olan ortaklığın döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında yapılan uluslararası taşımacılık f

T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü Sayı:64597866-155[EK 2-2015]-2009207/09/2015 Konu:Döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında yapılan uluslararası taşımacılık faaliyetinda damga, harç ve BSMV istisnası              İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden, ortaklığınızın yurt içi ve yurt dışında yolcu ve yük taşımacılığı yapmakta olduğu ve Ekonomi Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğünden …/…/2013 tarih ve … No.lu Vergi, Resim ve Harç İstisna Belgesi (VRHİB) aldığı belirtilerek;            - Ortaklığınızın ana faaliyetlerine ilişkin olarak alınmış olan VRHİB kapsamında ortaklığınızın hava taşımacılık faaliyetlerine yönelik düzenlenen ve taşımacılık faaliyetinde kullanılan uçak gövdesi ile taşınan yolcular, mürettebat ve uçuş sırasında zarar görebilecek 3. şahısları kapsayan ferdi kaza ve sorumluluk sigortasının banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) ve damga vergisinden istisna olup olmayacağı,            - Ortaklığınızın uçucu ekibi, genel müdürlük personeli ile diğer ülkelerde çalışan personele ait sağlık sigortalarının BSMV ve  damga vergisinden istisna olup olmayacağı,            - Havacılık Sigortası, Pilot Lisans Kaybı Sigortası (Lisans belgesine sahip bir pilotun sigorta süresi içinde bedensel bir yaralanma veya hastalık sonucu lisansını kaybetme riski ile karşılaşması durumunda güvence sağlayan bir teminattır.) ve Elementer Branş Sigortalarının BSMV ve damga vergisinden istisna olup olmayacağı,            - Uçak alımları konusunda bankalardan temin edilecek kredilerin BSMV ve damga vergisinden istisna olup olmayacağı,            - Faaliyet konularınızla ilişkili bankalardan temin edilecek kredilerin BSMV ve damga vergisinden istisna olup olmayacağı,            - Ortaklığınızın yurt içi firmalar ile yapacağı sözleşmelerde, her iki şirketin de o işle ilgili olarak düzenlenmiş Vergi Resim Harç İstisna Belgesine sahip olmasına bağlı olarak, sözleşmelerde damga vergisi ve harç muafiyetinin uygulanıp uygulanmayacağı, uygulanacak ise damga vergisi matrahının hangi tarafın VRHİB kapsamında değerlendirileceği,            - Ortaklığınızın Airbus ve Boing gibi yurt dışı firmalardan uçak alımına ilişkin imzalamış olduğu sözleşmelerde VRHİB kapsamında damga vergisi ve harç muafiyetinin uygulanıp uygulanmayacağı,            - Ortaklığınızın yurt içi ve yurt dışı firmalarla uçak kiralanmasına ilişkin yaptığı sözleşmelerin hükmünden Türkiye'de faydalanılması durumunda VRHİB kapsamında damga vergisi ve harç muafiyetinin uygulanıp uygulanmayacağı,            - Ortaklığınızın yurt içi ve yurt dışı firmalarla yaptığı karşılıklı (Çapraz) yolcu taşıma sözleşmelerine VRHİB kapsamında damga vergisi istisnası uygulanıp uygulanmayacağı,            - Ortaklığınızın yurt içi ve yurt dışı firmalarla havacılık faaliyeti kapsamındaki mal ve hizmetlere (ikram hizmetleri vb.) ilişkin yapacağı sözleşmelerde VRHİB kapsamında damga vergisi istisnasının uygulanıp uygulanmayacağı              hususlarında görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.            1- BANKA VE SİGORTA MUAMELELERİ VERGİSİ YÖNÜNDEN:             6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun; 28 inci maddesinde, banka ve sigorta şirketlerinin 10/06/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununa göre yaptıkları işlemler hariç olmak üzere, her ne şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün muameleler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden ve hesaben aldıkları paraların BSMV ye tabi olduğu ve 30 uncu maddesinde, BSMV mükelleflerinin banka ve bankerlerle sigorta şirketleri olduğu hükme bağlanmıştır.            Aynı Kanunun 29 uncu maddesinin (i) bendiyle; "emeklilik sözleşmeleri, hayat sigortaları (hayat sigortalarında ferdi kaza, hastalık sonucu maluliyet ve tehlikeli hastalıklar teminatlarının da ek teminat olarak verildiği sözleşmeler dahil) ve sağlık sigortaları ile ihracata ait nakliyat sigortalarında ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanı kapsamında yapılan sigortalarda sözleşme ve poliçe üzerinden alınan paralar," BSMV'den istisna tutulmuştur. Öte yandan, ihracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerde BSMV istisnası, ilgili Kanunların verdiği yetkiye istinaden Bakanlar Kurulunca çıkarılan İhracatı Teşvik Kararları ve bu Kararlara ilişkin olarak Ekonomi Bakanlığınca (Dış Ticaret Müsteşarlığınca) düzenlenen Tebliğlere göre uygulanmaktadır.             99/13812 sayılı İhracat, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Kararın "Vergi, Resim ve Harç İstisnasının Kapsamı" başlıklı 4 üncü maddesinde, ihracatla ilgili işlem yapan kuruluşların ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetleri ile ilgili olarak yapmış oldukları bütün hizmetler ve muameleler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paraların BSMV'den müstesna olduğu hükme bağlanmıştır.             Ayrıca, bu Karara istinaden çıkarılan İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğin (İhracat: 2008/6) "Vergi, resim ve harç istisnasının kapsamı" başlıklı 4 üncü maddesinde, ihracatla ilgili işlem yapan bankaların (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil), faktöring şirketlerinin, sigorta şirketlerinin, noterlerin ve diğer kuruluşların ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerle ilgili olarak yapmış oldukları bütün hizmet ve muameleler (Türk Eximbank'ın ihracat kredi sigortası/garantisi ile ilgili işlemleri dahil) dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paraların BSMV'den istisna olduğu belirtilmiştir. Aynı maddenin 2 nci fıkrasında ise, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerin vergi resim ve harç istisnasından yararlandırılabilmesi için Ekonomi Bakanlığından vergi resim ve harç istisnası belgesi alınması ve bu çerçevede kullandırılan kredilerin ve uygulanan istisnaların belgeye kaydedilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.             Aynı Tebliğin "Belgeli İşlemler" başlıklı 6 ncı maddesinin 3 üncü fıkrasının (3/k) alt bendi ile de uluslararası taşımacılıktan döviz olarak kazanılan navlun bedellerinin yurda getirilmesi kaydıyla kara, deniz veya hava ulaştırma hizmet ve faaliyetleri, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler arasında sayılmıştır. Bu hüküm ve açıklamalara göre, uluslararası taşımacılıktan kazanılan navlun bedellerinin döviz olarak yurda getirilmesi kaydıyla, kara, deniz ve hava ulaştırma hizmet ve faaliyetleri ile ilgili olarak yapılacak işlemler istisna kapsamında yer almakta, bunun dışındaki işlemlere ise istisna uygulanması mümkün bulunmamaktadır.             Öte yandan, İhracat: 2008/6 sayılı Tebliğin 4 üncü maddesi vergi resim ve harç istisnasının kapsamını belirleyici bir madde olup, hangi işlemlere istisna uygulanacağına dair açıkça bir hüküm ihtiva etmemekle birlikte, vergi resim ve harç istisnası belgesine konu faaliyet ile doğrudan ilgili işlemlere istisna sağlanması gerekmektedir.             Yukarıdaki hüküm ve açıklamalara göre;             1)     Ortaklığınızca uluslararası taşımacılık kapsamında taşınan yolcular, uluslararası uçuşlarda görevli uçuş mürettebatı ve uluslararası uçuşlar için uçuş sırasında zarar görebilecek 3. şahısları kapsayan ferdi kaza ve sorumluluk sigortalarının BSMV istisnasından yararlandırılması mümkün bulunmaktadır. Ancak, uçak gövdesi için yapılan uçak gövde sigortalarının istisnadan yararlandırılması mümkün bulunmamaktadır.             2)    Ortaklığınızın uçucu ekibi, genel müdürlük personeli ile diğer ülkelerde çalışan personele ait sağlık sigortaları dolayısıyla lehe alınan paralar 6802 sayılı Kanunun 29 uncu m