Taşımacılık Kooperatifinde Risturn İstisnası

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Balıkesir Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Grup Müdürlüğü Sayı:46480499-140[2018/897]-E.14644111.12.2019 Konu:Taşımacılık Kooperatifinde Risturn İstisnası İlgi: İlgide kayıtlı özelge talep formunda, kurumlar vergisi mükellefi olan kooperatifinizin nakliye faaliyetinde bulunduğu ve bu faaliyetin … oranında ortaklarla, … oranında ise ortak olmayanlarla yapıldığı belirtilerek kooperatif ortaklarına yaptırmış olduğunuz nakliye işlerini oranlama yapmak suretiyle risturn istisnasından yararlanıp yararlanamayacağınız hususunda Başkanlığımızdan görüş talep edilmektedir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun "İstisnalar" başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde, ''Kooperatif ortaklarının yönetim gideri karşılığı olarak ödedikleri paralardan harcanmayarak iade edilen kısımlar ile tüketim kooperatiflerinin, ortaklarının kişisel ve ailevi gıda ve giyecek ihtiyaçlarını karşılamak için satın aldıkları malların değerine göre hesapladıkları risturnlar.   Bu risturnların ortaklara dağıtımı, kâr dağıtımı sayılmaz. Risturnun nakden veya aynı değerde mal ile ödenmesi istisnanın uygulanmasına engel değildir. Ortaklardan başka kimselerle yapılan işlemlerden doğan kazançlar ile ortaklarla ortaklık statüsü dışında yapılan işlemlerden doğan kazançlar hakkında risturnlara ilişkin istisna hükmü uygulanmaz. Bunların genel kazançtan ayrılmasında, ortaklarla yapılan iş hacminin genel iş hacmine olan oranı esas alınır.'' hükümleri yer almaktadır.  Konuya ilişkin açıklamaların yer aldığı 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde, "5.11.1. Yönetim gideri karşılığı olarak ödenen paralardan harcanmayarak ortaklara dağıtılan kısımlar Bütün kooperatifler için ortakların yönetim gideri karşılığı olarak ödedikleri paralardan harcanmayarak ortaklara iade edilen kısımlar, risturn istisnasından yararlanacaktır. Yönetim gideri olarak ödenen paraların risturn sayılabilmesi için kooperatif tarafından üyelere iade edilmesi gerekmektedir. İade nakden olabileceği gibi hesaben de olabilir.''  açıklamasına yer verilmiştir. Ayrıca, sadece tüketim kooperatifleri kazançlarını ortaklarla yaptıkları iş oranı ölçüsünde risturn istisnasına konu edebilmektedir. Bu hüküm ve açıklamalara göre, Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi ve 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde yer alan açıklamalar kapsamında, taşımacılık kooperatifi olarak faaliyet gösteren kooperatifinizin sadece ortakların yönetim gideri karşılığı olarak ödedikleri paralardan harcanmayarak ortaklara iade edilen kısımları için risturn istisnasından yararlanması mümkün olup bunun dışında bir risturn istisnasından faydalanmanız mümkün değildir. Bilgi edinilmesini rica ederim.  (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.