Hava araçlarına ilişkin tamir bakım onarım için firmalardan alınan hasarlı ve bozuk durumdaki ünitelerin söz konusu firmalara tamir bakım süresince çalışır durumdaki ünitelerin geçici olarak verilmesi

T.C.GELİR İDARESİ   BAŞKANLIĞI KOCAELİ VERGİ   DAİRESİ BAŞKANLIĞIMükellef   Hizmetleri Grup Müdürlüğü Sayı:93767041-130[13-2012/96]-17724/09/2013 Konu:Hava araçlarına ilişkin tamir bakım onarım için   firmalardan alınan hasarlı ve bozuk durumdaki ünitelerin söz konusu firmalara   tamir bakım süresince çalışır durumdaki ünitelerin geçici olarak verilmesi       İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, havayolu şirketlerine ait uçakların hasarlı veya bozuk ünitelerinin şirketinizce tamir ve bakımının yapıldığı, ünitelerin bakım ve onarım süresince müşterilerin talepleri ile bağlantılı olarak ve iş akışının devamlılığı açısından çalışır durumdaki muadil yedek ünitelerin temin edildiği ve uçaklara takıldığı, söz konusu ünitelerin alım satımının yapılmadığı, çalışır durumdaki yedek ünitelerin ise firmanız tarafından yurt dışındaki ilişkili firmanızdan bedelsiz olarak ithal edildiği ve yedek ünitelerin mülkiyetinin yurt dışındaki firmaya ait olduğu belirtilmiş olup;- Hasarlı veya bozuk ünitenin müşteriden alınarak tamir süresince şirketinizin elindeki çalışır durumdaki ünitenin müşteriye tesliminin KDV Kanununun 13/a maddesi kapsamında tamir, bakım ve onarım hizmetinin devamı olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği,- Şirketiniz tarafından verilen çalışır durumdaki ünitenin müşteriden geri alınmayarak tamir edilen ünitenin firmanızda kalması ve bu hizmet bedelinin işçilik ve kullanım ücreti adı altında tahsil edilmesi durumunda KDV açısından uygulamanın nasıl olacağı,- Yurt dışındaki ilişkili firmaya ünite kullanım (kiralama) bedeli ödemesi yapılması halinde kurumlar vergisi açısından vergilemenin nasıl olacağıhususlarında Başkanlığımız görüşü sorulmuştur.KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDENKDV Kanununun;- 1/1 maddesinde, Türkiye’de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin, 1/2 nci maddesinde de, her türlü mal ve hizmet ithalatının KDV’ye tabi olduğu,- 9/1 maddesinde, mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanunî merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığının, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceği,- 11/1-a maddesinde, ihracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetler ile yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetlerin KDV’den istisna olduğu,- 13/a maddesinde, faaliyetleri kısmen veya tamamen deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere bu amaçla yapılan deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçlarının teslimleri, bu araçların imal ve inşası ile ilgili olarak yapılan teslim ve hizmetler ile bunların tadili, onarım ve bakımı şeklinde ortaya çıkan hizmetler ve faaliyetleri deniz taşıma araçları ile yüzer tesis ve araçların imal ve inşası olanlara bu araçların imal ve inşası ile ilgili olarak yapılacak teslim ve hizmetlerin KDV’den istisna olduğu,- 20/1 maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, 20/2 maddesinde bedel deyiminin, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği,- 29/1-a maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV’den, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV’yi indirebilecekleri,- 30/d maddesinde, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen KDV’nin, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV den indirilemeyeceğihüküm altına alınmıştır.KDV Kanununun 13/a maddesinde düzenlenen istisna uygulamasına ilişkin açıklamaların yer aldığı 48 seri no.lu KDV Genel Tebliğinin (A) bölümünde; istisnanın kapsamına; faaliyetleri deniz taşıma araçları, yüzer tesisler ve yüzer araçlar ile hava ve demiryolu taşıma araçlarının kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere; bu araçların teslimi, bu araçlarla ilgili olarak verilen tadil, bakım ve onarım hizmetleri, bu araçların imal ve inşası ile ilgili teslim ve hizmetlerin girdiği, söz konusu araçların aksam ve parçaları için istisna uygulanmayacağı; ancak araçlarda hareket ettirici rol oynayan “ana motor”ların, aracın fonksiyonel bütünlüğünün zorunlu bir unsuru olmaları nedeniyle araçlardan ayrı mütalaa edilemeyeceğinden, istisna kapsamı içinde yer alacağı ifade edilmiştir.Bu hüküm ve açıklamalara göre;1) Firmanız tarafından faaliyetleri hava araçlarının kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere, bu araçlarla ilgili olarak verilen tadil, bakım ve onarım hizmetleri KDV Kanununun 13/a maddesi kapsamında KDV’den istisnadır. Söz konusu hizmetlerin yabancı havayolu firmalarına verilmesi durumunda ise, Türkiye’de verilen bu hizmetten yurt dışında yararlanılacağından hizmet ihracatı istisnası için aranan diğer şartların da sağlanması kaydıyla, söz konusu hizmetler Kanunun 11/1-a maddesi kapsamında KDV’den istisna olacaktır.Ayrıca, firmanız tarafından hasarlı, bozuk veya bakım süresi gelmiş ünitelerin müşterilerden alınarak tamir süresince firmanızın elindeki çalışır durumda bulunan ünitenin müşteriye verilmesi tadil, bakım ve onarım hizmetinin bir unsuru olup, buna ilişkin bedel de söz konusu tadil, bakım ve onarım hizmet bedeli içinde değerlendirilecektir. Dolayısıyla gerek hasarlı parçaların tamir edildikten sonra araca takılması gerekse daha önce tamir edilmiş parçaların araca takılması işleminde bu parçaların ilgili firmalara ayrıca fatura edilmesine gerek bulunmamaktadır.2) … firmasından geçici ithalat yoluyla temin edilen çalışır durumdaki üniteler için ödenen kiralama/kullanım bedeli üzerinden KDV hesaplanacak olup, bu vergi Kanunun 9/1 maddesine göre tarafınızdan sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenecektir.Söz konusu işlem nedeniyle sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenen KDV, KDV Kanununun 29, 30 ve 34 üncü maddelerine göre genel hükümler çerçevesinde indirim konusu yapılabilecektir. Ancak yurtdışındaki firmaya yapacağınız kira ödemelerinin kurumlar vergisi uygulaması bakımından indirimi kabul edilmeyen bir gider olması durumunda, bu işle ile ilgili olarak yukarıda belirtildiği şekilde yüklenilen KDV’nin Kanunun 30/d maddesi uyarınca indirimi mümkün olmayacaktır.KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, birinci maddede yazılı kurumlardan kanuni ve iş merkezlerinden her ikisi de Türkiye içinde bulunmayanların, yalnız Türkiye’de elde ettikleri kazançları üzerinden vergilendirileceği; üçüncü fıkrasında ise, dar mükellefiyet konusuna giren kurum kazancının hangi kazanç ve iratlardan oluştuğu belirtilmiştir. Anılan maddenin üçüncü fıkrasının (ç) bendinde, taşınır ve taşınmazlar ile hakların Türkiye’de kiralanmasından elde edilen iratların dar mükellefiyet konusuna giren kurum kazancı olarak vergilendirileceği hükmüne yer verilmiştir.Aynı Kanunun “Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı” başlıklı 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında, kurumların ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunmaları durumunda, kazancın tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılacağı; alım, satım, imalat ve inşaat işlemleri, kiralama ve kiraya verme işlemleri, ödünç para alınması ve verilmesi, ikramiye, ücret ve benzeri ödemeleri gerektiren işlemlerin her hal ve şartta mal veya hizmet alım ya da satımı olarak değerlendirileceği; ikinci fıkrasında, ilişkili kişinin kurumlar