Sera gazı salınımının azaltılması ile ilgili gönüllülük esasına göre yolculardan alınacak bedellerin vergisel durumu hk.

T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞIMükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü Sayı:B.07.1.GİB.4.99.16.01.0-VUK-233-3808/06/2011 Konu:Sera gazı salınımının azaltılması ile ilgili gönüllülük esasına göre yolculardan alınacak bedellerin vergisel durumu  İlgi kayıtlı özelge talep formunuzda; ortaklığınızın  çevreye salınan sera gazı emisyonunun telafi edilmesi amacıyla  karbon ofset satın alınmasını tercih ettiği ve  Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) ile bir anlaşma imzaladığı, söz konusu anlaşma ile ortaklığınızın uçuşları neticesinde çevreye salınan karbon gazının maliyetini karşılayacak bedelin, uçuşu gerçekleştirilen yolcuların gönüllülük esası çerçevesinde IATA tarafından  belirlenmiş olan hesaplama tutarı üzerinden ortaklığınız  web sayfasından satın alacağı biletlerle sınırlı olmak üzere, projelere katkıda bulunmak isteyip istemediklerine ilişkin sunulacak seçenek sonucunda, katkıda bulunmayı tercih edenler adına otomatik olarak hesaplanacak bağış bedelinin bilet içerisinde tahsil edileceği ve  Birleşmiş Milletler tarafından çevreye katkısı onaylanmış projelere aktarılmasına aracılık yapılacağı,  konu ile ilgili olarak da IATA tarafından şirketinize danışmanlık hizmeti verileceği ve  IATA Cenevre(İsviçre) merkezli fatura düzenleneceği, ayrıca bağışın amacı doğrultusunda kullanıldığını teyid etmek üzere, ortaklığınızın web sayfasında ... Kalite Kontrol Ajansı logosunun kullanılacağını ve bu kullanıma ilişkin olarak ajans tarafından ortaklığınıza İngiltere merkezli fatura düzenleneceği belirtilerek; ortaklığınızca IATA'ya danışmanlık hizmeti karşılığında ve ... Kalite Kontrol Ajansına logo kullanımı karşılığında yapılacak ödemeler ile Birleşmiş Milletler tarafından çevreye katkısı onaylanmış projelere aktarılmasına aracılık edilmek üzere gönüllülük esasına göre yolculardan toplanacak bağış bedellerinin vergisel durumları hakkında Başkanlığımızın görüşü talep edilmektedir.1- VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN 213 sayılı Vergi Usul Kanununun "İspat Edici Kağıtlar" başlıklı 227 nci maddesinde;"Bu kanunda aksine hüküm olmadıkça bu kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir.Defter tutmak mecburiyetinde olmayan mükellefler vergi matrahlarının tespiti ile ilgili giderlerini tevsike mecburdurlar. (Götürü usulde tespit edilen giderler hariç.)Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak, kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır.Maliye ve Gümrük Bakanlığı düzenlemesi mecburi olan belgelerde bulunması gereken zorunlu bilgileri belirlemeye ve bu belgelerden uygun gördüklerine, düzenlenme saatinin yazılması mecburiyetini getirmeye yetkilidir."hükmü yer almaktadır. Öte yandan, mezkur Kanunun 229 uncu maddesinde faturanın satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olduğu belirtilmiştir.253 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin "Yurt Dışında Faaliyette Bulunan Mükelleflere Yaptırılan İş ve Hizmetler Karşılığında Alınan Belgelerle İlgili İşlemler" başlıklı B bölümünde,"...yurt dışında mukim kişi veya kuruluşlara yaptırılan iş veya hizmetler karşılığında alınan belgelerin, yurt dışında temsilciliklerimizde veya yurt içinde noterlerde Türkçeye tercüme ve tasdik edilme zorunluluğu kaldırılmıştır.Buna göre, yurt dışındaki kişi veya firmalardan belge alan mükellefler, bu belgeleri defter kayıtlarında gider olarak göstermeleri sırasında belgelerde yazılı bedelleri, belgelerin düzenlendiği günde Merkez Bankasınca belirlenen döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevirerek kayıtlarında göstereceklerdir. Ancak inceleme sırasında inceleme elemanınca lüzum görülmesi halinde, mükellefler bu belgelerini tercüme ettirmek zorundadırlar."şeklinde açıklamaya yer verilmiştir.Bu itibarla, yolcularınızdan gönüllü olanlarından bilet bedeli ile birlikte tahsil ederek IATA'ya, Birleşmiş Milletlere aktarılmak üzere, gönderdiğiniz bağış tutarının şirketiniz tarafından düzenlenecek bilet ile tevsik edilmesinde bir sakınca bulunmamaktadır. Ancak bu tutarın seyahat hizmetine tekabül eden bilet bedelinden ayrı olarak gösterilmesi ve bu tutarın IATA'ya aktarılacağına dair bir şerhin bilet üzerinde yer alması gerekmektedir.Diğer taraftan, IATA ve ... Kalite Kontrol Ajansının tarafınıza vereceği dilekçenizde bahsi geçen hizmetler karşılığında fatura düzenlemeleri gerektiği tabiidir. Ancak, mezkur kurumlarca fatura düzenlenememesi halinde fatura yerine düzenlenecek belgenin hizmetin alındığı ülkede uygulanan vergi mevzuatı çerçevesinde geçerli bir belge olması halinde kayıtlarınızı bunlara istinaden yapmanız mümkündür.Yurt dışındaki firmalar tarafından verilen hizmetler için yapılan ödeme karşılığında alınacak belgelerin defter kayıtlarınızda gider olarak gösterilmesi sırasında, belgelerde yazılı bedelleri belgelerin düzenlendiği günde Merkez Bankasınca belirlenen döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevirerek kayıtlarınızda göstermeniz mümkün bulunmaktadır.2- KURUMLAR VE GELİR VERGİSİ KANUNLARI YÖNÜNDEN 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında; birinci maddede yazılı kurumlardan kanuni ve iş merkezlerinden her ikisi de Türkiye içinde bulunmayanların yalnız Türkiye'de elde ettikleri kazançları üzerinden vergilendirileceği hükme bağlanmış, üçüncü fıkrasında ise dar mükellefiyet mevzuuna giren kurum kazancının hangi kazanç ve iratlardan oluştuğu belirtilmiştir.Öte yandan, aynı Kanunun 30 uncu maddesinde, dar mükellefiyete tabi kurumların maddede sayılan kazanç ve iratları üzerinden, bu kazanç ve iratları avanslar da dahil olmak üzere nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettirenler tarafından kurumlar vergisi kesintisi yapılacağı hükme bağlanmış olup, serbest meslek kazançlarından yapılacak kesinti oranı 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca 03.02.2009 tarihinden itibaren, petrol arama faaliyetleri dolayısıyla sağlanacak kazançlarda % 5, diğer serbest meslek kazançlarında % 20; ticari veya zirai kazanca dahil olup olmadığına bakılmaksızın telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret unvanı, marka ve benzeri gayrimaddi hakların satışı, devir ve temliki karşılığında nakden veya hesaben ödenen veya tahakkuk ettirilen bedeller üzerinden % 20 olarak belirlenmiştir.Diğer taraftan, 19.10.1988 tarih ve 19964 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.01.1989 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanan " Türkiye Cumhuriyeti ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Arasında Gelir ve Sermaye Değer Artış Kazançları Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması"nın gayrimaddi hak bedellerini düzenleyen 12 nci maddesinde;" 1- Bir Akit Devlette doğan ve diğer Akit Devletin bir mukimine ödenen gayrimaddi hak bedelleri, bu diğer Devlette vergilendirilebilir.2- Bununla beraber, sözkonusu gayrimaddi hak bedelleri elde edildikleri Akit Devlette ve o Devletin mevzuatına göre de vergilendirilebilir; ancak gayrimaddi hak bedelinin gerçek lehdarı diğer Akit Devletin mukimi ise, bu şekilde alınacak vergi gayrimaddi hak bedelinin gayrisafi tutarının yüzde 10'unu aşmayacaktır.3- Bu maddede kullanılan "gayrimaddi hak bedelleri" terimi, sinema filmleri, radyo televizyon yayınlarında kullanılan filmler ve bantlar dahil olmak üzere edebi, artistik, bilimsel her nevi telif hakkının veya her nevi patentin, alameti farikanın, desen veya modelin, planın, gizli formül veya üretim yönteminin veya sınai, ticari, bilimsel tecrübeye dayalı bilgi birikiminin kullanma imtiyazı, kullanma hakkı veya satışı ile sınai, ticari, bilimsel teçhizatın kullanma imtiyazı veya kullanma hakkı karşılığında ödenen her türlü bedelleri kapsar." denilmektedir.Bu hüküm uyarınca, ... Kalite Kontrol Ajansına yapılacak gayrimaddi hak bedeli ödemeleri üzerinden