Menkul kıymet (hisse senedi) ediniminde bulunulmaksızın yurt dışı mukimi şirketin sermayesine iştirak edilmesi nedeniyle bağlı ortaklıklar hesabında takip edilen iştirak tutarının değerlemeye tabi tut

T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü Sayı : 64597866-105[289-2015]-16168 30/06/2015 Konu : Yurt dışı şirketten döviz cinsinden edinilen ortaklık hakkının değerlemesi.               İlgide kayıtlı özelge talep formu ile ek dilekçenizin incelenmesinden, Başkanlığımız … vergi kimlik numaralı mükellefi olan şirketinizin ... (yurt dışında) mukimi şirketin sermayesine ... Avro ile iştirak ettiği, iştirak nedeniyle menkul kıymet (hisse senedi) ediniminde bulunulmadığı ve iştirak tutarının 245-Bağlı Ortaklıklar Hesabında takip edildiği belirtilerek, söz konusu hesapta takip edilen tutar üzerinden yıl sonunda yapılacak kur değerlemesi sonucunda ortaya çıkacak olan artış veya azalışların gelir veya gider mi yazılacağı, yoksa artışın pasif kalemlerde özel bir fonda mı tutulacağı hususlarında Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmıştır.             213 sayılı Vergi Usul Kanununun 258 inci maddesinde değerleme, vergi matrahlarının hesaplanmasıyla ilgili iktisadi kıymetlerin takdir ve tespiti olarak tanımlanmış olup aynı Kanunun 261 inci maddesinde değerleme ölçüleri maliyet bedeli, borsa rayici, tasarruf değeri, mukayyet değer, itibari değer, vergi değeri, rayiç bedel, emsal bedeli ve ücreti şeklinde belirlenmiştir. Anılan Kanunun 289 uncu maddesinde, bu bölümde (İktisadi İşletmelere Dahil Kıymetleri Değerleme) yazılı olmayan veyahut yazılı olup da kendi ölçüleriyle değerlemesine imkân bulunmayan iktisadi kıymetlerden bina ve arazinin vergi değerleriyle, diğerlerinin varsa borsa rayici, yoksa mukayyet değerleri, o da yoksa emsal bedeliyle değerleneceği hüküm altına alınmıştır.             Aynı Kanunun 265 inci maddesine göre mukayyet değer ise bir iktisadi kıymetin muhasebe kayıtlarında gösterilen hesap değeridir. Mukayyet değerle değerlenecek iktisadi kıymetler; senetsiz alacak ve borçlar, aktifleştirilen ilk tesis ve taazzuv giderleri ve peştemallıklar, aktif geçici hesap kıymetleri, pasif geçici hesap kıymetleri ile karşılıklardır.             Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre; şirketinizce yurt dışında mukim şirketin ortaklık hakkının iktisabına tahsis edilen ve karşılığında hisse senedi edinimi bulunmayan yabancı para cinsinden sermayenin mukayyet değeri ile değerlenmesi gerekmekte olup bağlı ortaklıklar hesabında izlenen söz konusu sermaye tutarının hesap dönemi sonlarında değerlemeye tabi tutulmaması icap etmektedir.             Ancak, transfer edilen sermaye tutarının ortaklık hakkının devri vb. nedenlerle geri gelmesi durumunda sermayenin geri geldiği tarih itibariyle lehe veya aleyhe oluşacak kur farkının kâr / zararın hesabında dikkate alınacağı tabiidir.            Bilgi edinilmesini rica ederim.