T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İzmir Vergi Dairesi BaşkanlığıMükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü
Sayı:21152195-130[11-2019-1736]-36313906.07.2022
Konu:Almanya’ya DAP teslim kapsamında ihraç edilen ürünlerin İsviçre’deki kaza sonucunda kullanılamaz (hurda) hale gelmesinde ihracat istisnası ve belge düzeni. İlgide kayıtlı özelge talep formunda; Almanya'ya teslim şekli "Belirlenen Yerde Teslim (DAP)" olan ihracata konu malların 18/1/2019 tarihinde İsviçre'de meydana gelen kaza sonucu kullanılamaz (hurda) hale geldiği, zayi olan malların değeri kalmadığından Türkiye'ye geri gelmeyeceği, söz konusu kazanın yurtdışında düzenlenen kaza raporu ile belgelendirildiği, bahse konu malların bir kısmının ihraç kayıtlı bir kısmının ise KDV'siz alındığı belirtilerek;- Yurt dışında düzenlenen kaza raporunun 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca yeterli olup olmadığı, Türk Konsolosluğuna onaylatılmasının gerekip gerekmediği, Türkiye'deki İsviçre Konsolosluğunun onaylamasının yeterli olup olmadığı,- Söz konusu ihracatın gerçekleşmiş sayılıp sayılmayacağı, gerçekleşmiş sayılması durumunda KDV iadesi alınıp alınmayacağı, ihraç kayıtlı alınan kısım için satıcı firmanın KDV beyanında düzeltme yapılıp yapılmayacağıkonularında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
I - VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME:213 sayılı Vergi Usul Kanununun;- "Emsal Bedeli ve Emsal Ücreti" başlıklı 267 nci maddesinde, "Emsal bedeli, gerçek bedeli olmıyan, veya bilinmiyen veyahut doğru olarak tesbit edilemiyen bir malın, değerleme gününde satılması halinde emsaline nazaran haiz olacağı değerdir. Emsal bedeli sıra ile, aşağıdaki esaslara göre tayin olunur:Birinci sıra: (Ortalama fiyat esası) ...İkinci sıra: (Maliyet bedeli esası) ... Üçüncü sıra: (Takdir esası) Yukarıda yazılı esaslara göre belli edilemeyen emsal bedelleri ilgililerin müracaatı üzerine takdir komisyonunca takdir yolu ile belli edilir. Takdirler, maliyet bedeli ve piyasa kıymetleri araştırılmak ve kullanılmış eşya için ayrıca yıpranma dereceleri nazara alınmak suretiyle yapılır. Takdir edilen bedellere mükelleflerin vergi mahkemesinde dava açma hakkı mahfuzdur.
Takdir edilen bedellere mükelleflerin vergi mahkemesinde dava açma hakkı mahfuzdur. Ancak, dava açılması verginin tahakkuk ve tahsilini durdurmaz....",- "Kıymeti Düşen Mallar" başlıklı 278 inci maddesinde, "Yangın, deprem ve su basması gibi âfetler yüzünden veyahut bozulmak, çürümek, kırılmak, çatlamak, paslanmak gibi haller neticesinde iktisadi kıymetlerinde önemli bir azalış vâki olan emtia ile maliyetlerinin hesaplanması mûtat olmıyan hurdalar ve döküntüler, üstüpu, deşe ve ıskartalar emsal bedeli ile değerlenir."hükümlerine yer verilmiştir.Bunun yanı sıra, mezkûr Kanunun 278 inci maddesinin uygulamasına ilişkin açıklamalara 25/5/2018 tarihli ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 496 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin "İmha Edilen Emtianın Değerlenmesinde Genel Uygulama" başlıklı birinci bölümünde yer verilmiştir.Bu bağlamda, 213 sayılı Kanunun 267 ve 278 inci maddeleri uyarınca; yangın, deprem ve su basması gibi doğal afetler nedeniyle veya bozulmak, çürümek, kırılmak, çatlamak, paslanmak gibi nedenlerle iktisadi kıymetin imha edilmesinin gerektiği hallerde, emsal bedel ile değerlenecek olan iktisadi kıymet değerinin ortalama fiyat veya maliyet bedeliyle belirlenmesi mümkün olmadığından, bu kıymetlerdeki değer düşüklüğü takdir komisyonu marifetiyle tespit edilmekte olup, takdir komisyonu tarafından takdir edilen emsal bedeli, mükellefler tarafından değer düşüklüğüne uğrayan iktisadi kıymetin değeri olarak kayıtlara intikal ettirilmekte ve değer düşüklüğü,
ilgili dönem kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınmaktadır.Öte yandan, ihraç edilen emtiadan ticari sebeplerle iadesi gerekenlerin geri getirilme maliyetinin yüksek olması veya hukuki nedenlerle geri getirilememesi ya da bozulmak, çürümek, kırılmak, çatlamak, paslanmak gibi nedenlerle imha edilmesinin gerekmesi durumunda, söz konusu emtianın imha edildiğine ilişkin ilgili ülke mevzuatına göre düzenlenen belgeler esas alınmak suretiyle takdir komisyonu tarafından verilecek karara istinaden gerekli yasal kayıtların yapılması icap etmekte olup, bu durumda, imha işlemine ilişkin olarak ilgili ülke mevzuatına göre düzenlenen belgelerin istenildiğinde ibraz edilmek üzere mükelleflerce muhafaza edilmesi gerekmektedir.Buna göre, kaza sonucu kullanılamaz (hurda) hale geldiği ve ekonomik değerinin kalmadığı gerekçesiyle Türkiye'ye geri getirilmeyeceği belirtilen emtiaya ilişkin değer düşüklüğünün kayıtlara gider olarak yansıtılabilmesi için takdir komisyonu kararı gerekmektedir.
Bu kapsamda söz konusu emtianın;- İmha edilmiş olması halinde imha işlemlerine (ilgili ülke mevzuatına uygun şekilde yetkili makamların bilgisi veya gözetimi dahilinde yapıldığına) ilişkin ilgili ülke yetkili makamlarından alınan belgelerin,- İmha edilmemiş olması halinde ise, kaza sonucunda emtianın zayi olduğuna (emtianın durumuna) ilişkin olarak ilgili ülke yetkili makamlarından alınan belgelerin/ayrıntılı kaza raporununtakdir komisyonuna sunulması icap etmekte olup, söz konusu belgeler esas alınmak suretiyle takdir komisyonu tarafından verilecek karara istinaden, emtianın maliyet bedeli ile emsal bedeli arasındaki farkın, takdir komisyonu kararının tarafınıza tebliğ edildiği dönemde gider olarak dikkate alınması mümkündür.Diğer taraftan, söz konusu belgelerin ilgili ülkedeki Türk elçilik, konsolosluk veya Türk menfaatlerini koruyan birimlerine tasdik ettirilmesi zorunluluğu bulunmamakta olup, ilgili ülke mevzuatına göre düzenlenen belgelerin takdir komisyonuna sunulması yeterli bulunmaktadır.II - KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME:3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun;- (2/1) maddesinde, teslimin, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesi olduğu ve bir malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin gösterdiği yere veya kişilere tevdiinin teslim hükmünde olduğu,- 11 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde, ihracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin
hizmetlerin KDV'den istisna olduğu; aynı fıkranın (c) bendinde ise, ihraç edilmek şartıyla imalatçılar tarafından kendilerine teslim edilen mallara ait KDV'nin ihracatçılar tarafından ödenmeyeceği, mükelleflerce tahsil edilmeyen ancak ilgili dönem beyannamesinde beyan edilecek olan bu verginin vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunacağı, söz konusu malların ihracatçıya teslim tarihini takip eden ay başından itibaren 3 ay içinde ihraç edilmesi halinde tecil edilen verginin terkin edileceği,- 12 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasında, bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için, teslimin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması ve teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesinden çıkarak bir dış ülkeye vasıl olması gerektiği, aynı maddenin (2) numaralı fıkrasında da, yurt dışındaki müşteri tabirinin; ikametgâhı, işyeri, kanunî ve iş merkezi yurt dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan bir firmanın yurt dışında kendi adına müstakilen faaliyet gösteren şubelerini ifade ettiği,- (29/1-a) maddesinde, mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV'den, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV'yi indirebilecekleri,- (30/c) maddesinde, deprem, sel felaketi ve Hazine ve Maliye Bakanlığının yangın sebebiyle mücbir sebep ilân ettiği yerlerdeki yangın sonucu zayi olanlar hariç olmak
üzere, zayi olan mallara ait KDV'nin, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV'den indirilemeyeceğihüküm altına alınmıştır.Ayrıca, KDV Genel Uygulama Tebliğinin "II/A-1.1.1. İstisnanın Kapsamı ve Beyanı" başlıklı bölümünde;- Bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için teslimin yurtdışındaki bir müşteriye yapılması ve teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesinden çıkarak bir dış ülkeye vasıl olması gerektiği,- İhracat
Teslim şekli "Belirlenen Yerde Teslim (DAP)" olan ihracata konu malların yurtdışında kaza sonucu kullanılamaz (hurda) hale gelmesi halinde KDV ihracat istisası ile bu mallara ilişkin değer düşüklüğünü
Vergi Usul özelgesi
Benzer özelgeler
- İhracata konu malın kaza sonucu zayi olması halinde indirime konu edilip edilemeyeceği hk.Katma Değer Vergisi · 22.08.2012
- İhracata konu malın sel sonucu zayi olması halinde indirime konu edilip edilemeyeceği.Katma Değer Vergisi · 20.08.2013
- Hurda teslimlerinde KDV tevkifatı ve belge düzeniVergi Usul
- İhraç edilen malların müşterisinin iflas etmesi nedeniyle Gümrükten çekilemeyen malların Gümrükte yakılarak imha edilmesi halinde bedelinin gider olarak yazılıp yazılamayacağı hususu ile söz konusu saKurumlar Vergisi · 26.04.2012
- Hurda haline gelmiş sabit kıymetlerin tesliminde yüklenilen KDV?nin iade veya indirimekonu edilmesi hk.Katma Değer Vergisi · 23.02.2016
Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı özelgeleri. Özelge yalnızca başvuran mükellefi bağlar; verildiği tarihten sonra mevzuat değişmiş olabilir. Bu sayfa hukuki görüş değildir.
