Yurt dışında mukim kuruma verilen organizasyon hizmeti kapsamında Türkiye'de düzenlenen konferansa kendi imkanları ile katılım sağlayanların ulaşım, konaklama vb. giderlerinin bunlara ödenmesinde belg

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Ankara Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü Sayı:27575268-105[229-2019-853]-44772703.10.2022 Konu:Konferansa katılan katılımcıların ulaşım ve konaklama masraflarının kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınıp alınmayacağı   İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden;- Türkiye'nin çeşitli illerinde kongre, konferans vb. toplantıların organizasyonu faaliyetinde bulunduğunuz ve Alman …Kurumunun Antalya'da belediyeler ve üniversiteler için düzenlediği "Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği" toplantısını organize ettiğiniz,- Alman … Kurumu ile yaptığınız sözleşme gereği bu toplantı kapsamındaki tüm giderlerin ve katılımcıların ulaşım, konaklama vb. giderlerinin şirketiniz tarafından karşılanacağı ve organizasyon tamamlandığında kârınızla birlikte ilgili kuruma fatura edileceği,- Bazı katılımcıların toplantıya kendi imkanlarıyla katılarak ulaşım ve konaklama için yaptıkları harcamaları şirketinizden talep ettikleri, katılımcılar adına düzenlenen bu belgelerdeki (uçak bileti, otobüs bileti, otel faturası v.s.) tutarları toplantının ve katılımcının bilgilerinin yer aldığı standart bir form düzenleyerek imza karşılığı katılımcılara ödediğiniz ve sonrasında fatura düzenleyerek Alman … Kurumundan geri aldığınız,- Katılımcılar adına düzenlenen harcama belgelerinde yazılı olan ve şirketiniz tarafından ödenen tutarların bu belgelere istinaden gider olarak dikkate alınıp alınmayacağı, gider pusulası düzenlenip düzenlenmeyeceği, stopaj uygulanıp uygulanmayacağı ve söz konusu belgeler muhteviyatı KDV'lerin indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hususlarında Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.A) Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları Yönünden Değerlendirme5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 38 inci maddesinde, bilanço esasına göre ticari kazancın teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet fark olduğu, bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce işletmeye ilave olunan değerlerin bu farktan indirileceği, işletmeden çekilen değerlerin ise farka ilave olunacağı; ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümleri ile bu Kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine uyulacağı hükmüne yer verilmiştir.Aynı Kanunun 40 ıncı maddesinde safi kazancın tespit edilmesinde indirilecek giderler sayılmış olup, maddenin (1) numaralı bendinde de ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi kazancın tespitinde indirim konusu yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.Bu hükümlere göre, Alman Uluslararası İşbirliği Kurumunun belediyeler ve üniversiteler için düzenlediği, şirketiniz tarafından organize edilen toplantılara katılanların, kendi imkanlarıyla karşıladıkları ulaşım ve konaklama harcamalarının şirketinizce katılımcılara ödenen kısmı; işin mahiyetine ilişkin olması, Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi ve bu tutarların hizmet verdiğiniz kuruma yansıtılması suretiyle gelir olarak dikkate alınması halinde, kurum kazancınızın tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkündür.Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun;- 37 nci maddesinde, "Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır.",- 61 inci maddesinde, "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.",- 65 inci maddesinde, "Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır. Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.",- 67 nci maddesinde, "Serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyle yapılan giderler indirildikten sonra kalan farktır.Müşteri veya müvekkilinden, serbest meslek faaliyeti ile ilgili olmak üzere para ve ayın şeklinde alınan gider karşılıkları kazanca ilave edilir. ..."hükümleri yer almaktadır.Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, tevkifat yapmakla yükümlü olanlar ve tevkifata konu ödemeler sayılmış ve aynı fıkranın (2) numaralı bendinin (b) alt bendinde, 2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenen serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden %20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hüküm altına alınmıştır.Buna göre şirketinizce, ticari kazanç mükelleflerine yaptığınız ödemelerin bunların ticari kazancına, serbest meslek erbabına yaptığınız ödemelerin ise bunların serbest meslek kazancına dahil edilmesi gerektiği; gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin yanında ücretli olarak çalışmayan ve vergi mükellefiyeti de bulunmayan kişilere yaptığınız ödemelerin ise verginin konusuna girmediği tabiidir. Diğer taraftan, yapılan ödemelerden serbest meslek kazancı niteliğinde olanlardan Gelir Vergisi Kanunun (94/2-b) bendi uyarınca gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmekte olup, diğer ödemelerden ise gelir vergisi tevkifatı yapılması söz konusu değildir.B) Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden Değerlendirme3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun;- (1/1) maddesinde ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu,- (29/1-a) maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV'den, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV'yi indirebilecekleri,- (29/3) maddesinde, indirim hakkının vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılını takip eden takvim yılı aşılmamak şartıyla, ilgili vesikaların kanuni defterlere kaydedildiği vergilendirme döneminde kullanılabileceği,- (30/d) maddesinde, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen KDV'nin, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV'den indirilemeyeceği,- (34/1) maddesinde, yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait KDV'nin, alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinden ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceğihükme bağlanmıştır.Buna göre, yapmış olduğunuz organizasyon çerçevesinde firmanızca karşılanması gerekirken bazı katılımcıların kendi imkanları ile toplantıya katılarak ulaşım ve konaklama için yaptıkları harcamalara ilişkin fatura, bilet vb. belgelerin bu kişiler adına düzenlenmiş olması halinde (söz konusu giderler şirketiniz tarafından ödenmiş olsa dahi), söz konusu faturalarda yer alan KDV'nin indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır.Öte yandan, şirketiniz tarafından Alman … Kurumuna Türkiye'de verilen organizasyon hizmetine ilişkin düzenlenecek faturada hizmet bedeli üzerinden KDV hesaplanması gerekmektedir.C) Vergi Usul Kanunu Yönünden Değerlendirme:213 sayılı Vergi Usul Kanununun;- 3 üncü maddesinin (B) fıkrasında, "B) İspat: Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır.Vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti yemin hariç her türlü delille ispatlanabilir...",- 227 nci maddesinde, "Bu kanunda aksine hüküm olmadıkça, bu kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir."